Ankara ili Ayaş ilçesi'nin doğal ve kültürel özelliklerinin kırsal turizm açısından değerlendirilmesi

Kırsal ve yarı kırsal alanlar, kentsel alanlarla kıyaslandığında yaşam koşulları açısından dezavantajlı durumda olsa da sahip oldukları doğal-kültürel kaynak değerleri ve barındırdıkları potansiyeller açısından önemlidir. Değişen toplumsal ve ekonomik şartlar, kentli nüfusun kırsal alan algısını ve beklentilerini de değiştirmiştir. Günümüzde kırsal alanlar ve kente yakın yarı kırsal alanlar, kentli nüfus için çekici turizm ve rekreasyon alanları haline gelmiştir. Araştırmada, Ankara İli Ayaş İlçesi'ne ilişkin doğal ve kültürel peyzaj envanteri oluşturularak, Ayaş'ın gelişmesinde önemli etkileri olan ve bu etkilerini gelecekte de artıracağı ön görülen sektörlerden biri olan kırsal turizm ile ilgili hedeflerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın yöntemi dört aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşama, literatür araştırma ve veri toplama aşamasıdır. Ayaş'a ilişkin doğal ve kültürel verilerin veri tabanına dönüştürüldüğü ikinci aşamada, haritalar sayısallaştırılarak çalışma alanına ilişkin veri tabanı oluşturulmuştur. Alana ilişkin veri toplamak, konuya ilişkin görüş ve beklentileri belirlemek amacıyla anket yönteminden yararlanılmıştır. 1965-2018 yılları arası nüfus verileri kullanılarak Ayaş'ın gelecekteki nüfusunu tahmin edebilmek amacıyla nüfus projeksiyonu yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü aşamasında, kırsal turizmin geliştirilmesine yönelik GZFT analizi yapılmıştır. Sonuç aşamasında ise kırsal turizme yönelik hedefler ve eylemler belirlenmiş, Ayaş'ın doğal ve kültürel potansiyellerinin korunması ve turizm sektöründeki kullanımlarla geliştirilmesi yönünde öneriler oluşturulmuştur. Ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel olmak üzere 3 temel hedef doğrultusunda belirlenen alt hedefler; doğal kaynakların korunması, yönetimi ve tanıtımı; üretimde çeşitliliğin ve verimin arttırılması, pazara yönelik üretimin teşvik edilmesi, ekoturizmin geliştirilmesi; kültürel kaynakların korunması, çalışmalara halkın katılımının sağlanması, geçim kaynaklarının arttırılması, yaşam memnuniyetinin yükseltilmesidir. Alt hedeflerin gerçekleştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülen eylemler beklenen gerçekleşme süreleri ile birlikte tanımlanmıştır. Sonuç olarak belirlenen hedeflerin, planlanan eylemler doğrultusunda gerçekleşmesi; Ayaş'ın doğal ve kültürel değerlerinin korunmasına, Ayaş'ta kırsal turizmin gelişmesine ve kırsal kalkınma çalışmalarına katkı sağlayacaktır.