Antrenör öz yeterliklerinin antrenör ve sporcu ilişkisi üzerine etkisi

Antrenör öz yeterliklerinin antrenör ve sporcu ilişkisi üzerine etkisini belirlemek ve iletişim düzeyleri ile çeşitli değişkenler arasında nasıl bir bağlantı olduğunu ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi ile elde edilen veriler istatiksel olarak ele alınmıştır. Araştırmaya Bursa ilindeki antrenörlük belgesine sahip olan tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak yaş ortalaması 38,52±9,72 olan 243 antrenör katılım sağlamıştır. Antrenörlük tecrübe ortalaması 10,63±8,10 sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcı antrenörlere veri toplama araçları olarak; kişisel bilgi formu, Koçak (2020) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan "Antrenör Öz Yeterlik Ölçeği" kullanılmış, toplam 21 soru ile antrenörlerin mesleki öz yeterliklerine ve öz yeterlik inançlarını psikometrik özellikler ile ölçmek amacıyla uygulanmış ve Altıntaş, Kazak Çetinkalp ve Aşçı (2012) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan "Antrenör-Sporcu İlişkisi Ölçeği" kullanılmış Antrenörün sporcu ile olan ilişkisini değerlendirdiği "Antrenör Formu" kullanılmıştır. Elde edilen verilerde homojen dağılımını tespit ettikten sonra verilerin analizinde ortalama, frekans, betimleyici istatistikler Spearman korelasyon analizi, Mann-Whitney U Testi ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Cinsiyet değişkenine göre antrenör öz yeterlik ölçeği toplam puanı ve antrenör sporcu ilişkisi ölçeği alt boyutları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Sporcu ile çalışma yılı değişkenine göre antrenör öz yeterlik ölçeği toplam puanı ve antrenör sporcu ilişkisi ölçeği alt boyutları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Takım sporu ve bireysel spor değişkenine göre antrenör sporcu ilişkisi ölçeği alt boyutları arasında Bağlılık alt boyutu arasında anlamlı düzeyde (p<0.05) farklı olduğu görülmüştür. Antrenör öz yeterlik ölçeği ve antrenör sporcu ilişkisi ölçeği yakınlık ve tamamlayıcılık alt boyutlarda ise anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Milli Takım antrenörlüğü değişkenine göre antrenör öz yeterlik ölçeği toplam puanı arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p>0.05). Ancak Milli Takım antrenörlüğü değişkenine göre antrenör sporcu ilişkisi ölçeği alt boyutları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Antrenör öz yeterlik ölçeği toplam puanında katılımcı antrenörlerden 5.kademe antrenörlük belgesine sahip olan antrenörlerin ortalamalarının diğer kademelere göre anlamlı düzeyde (p<0.05) farklı olduğu yönetim yeterliği alt boyutunda ise 5.kademe antrenörlük belgesine sahip olan antrenörlerin 2. ve 3. kademe antrenörlük belgesine sahip olan antrenörlerin ortalamalarının anlamlı düzeyde farklı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Öz yeterlilik toplamı ile öz yeterlilik ölçeğini oluşturan performans, psikolojik, kişilik edindirme ve yönetim yeterliliği arasında (r=0,61-0,80, p<0,01) yüksek düzeyde öğretim yeterliliği arasında ise (r>0,81, p<0,01) çok yüksek düzeyde ve yakınlık değişkeni ile antrenör-sporcu ilişkisi ölçeği; tamamlayıcılık alt boyutu arasında (r=0,61-0,80, p<0,01) yüksek düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Araştırmada çeşitli kişisel bilgiler ile antrenör öz yeterlilik ve sporcu antrenör ilişkisi ölçekleri çeşitli yöntemler ile karşılaştırılarak antrenörlerin Milli Takım seviyesinde antrenörlük yapması ve 5.kadem düzeyde antrenörlük belgesine sahip olunması antrenörlerin öz yeterlilik düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlardan anlaşıldığı üzere antrenörlerin kendilerini öncelikle mesleki olmak üzere çeşitli alanlarda kendilerini geliştirerek ve Milli Takım gibi branşında en üst seviyede mesleğini icra etmesi sonucunda öz yeterlilik düzeylerinin de artığı görülmüştür. Bireysel spor branşlarında faaliyet gösteren antrenörlerin sporcusu ile iletişiminde bağlılık seviyelerinin daha yüksek olduğu görülmüştür.