DoctorateOpen Access

Ara malı ithalatının firma ihracat performansına ve verimliliğine etkileri

2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Metin Çancı ; Dr. Öğr. Üyesi Erol Muzır

Abstract (TR)

Uluslararası ticaret yapan imalatçı firmalar için üretim verimliliğinin daima yükseltilmesinin yanı sıra, ihracat performansının artırılması ve sürekliliği büyük önem arz etmektedir. Bu tür ihracatçı üretim firmalarının bazıları, faaliyet gösterdikleri yerel ekonomideki veya sektördeki zorunluluklara bağlı olarak veyahut yönetimsel kararları neticesinde, üretim proseslerindeki girdi aşamaları için ülke içi kaynakları ve seçenekleri değerlendirirken, bazı ihracatçı üretim firmaları yurt dışı kaynak ve bunun neticesindeki girdileri kullanmaktadır. Kimi ihracatçı üretim firmaları ise, kısmi olarak hem yurt içi hem de yurt dışı kaynak kullanımını tercih edebilmektedir. Bu zorunluluklar ve tercihler neticesinde gerçekleşen kaynak ve girdi kullanım durumlarının, firmaların üretim ve ihracat performanslarında yoğun yansımaları söz konusu olabilmektedir. Üretim süreçlerindeki girdi-çıktı döngüsü için çok mühim bir role sahip olan ara malların ithal girdiler şeklinde kullanılması firmalar açısından üretimdeki maliyetleri azaltabilir. İthal edilen daha kaliteli ve ucuz ara mallar sayesinde nihai ürünlerin kalitesi artar. Ara malı ithalatı, çeşitli özelliklerde girdi olanağı yaratabilmesi sebebiyle yerli üreticilerin farklı sektörlerde üretim yapabilmelerine imkân sağlar. Bu durumlar, yerli üreticilerin daha verimli üretim süreçleri geliştirmelerine olanak tanır. Üretimdeki söz konusu bu yansımalar ise, firmaların küresel değer zincirine entegre olmalarını sağlayarak, dış pazarlardaki rekabet gücünü artırır. Böylelikle firmaların ihracatı çeşitlenir, dış talep artışının oluşmasına imkân sağlanır. Kısacası, ithal girdilerin kullanımıyla firmaların üretim proseslerinde meydana gelen gelişmeler ihracat performansını da doğrudan etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, dış ticaret firmalarının üretim süreçleri açısından kaynak yaratılması aşamasında ara malı ithalatını kullanıyor olmalarının etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın detayında; firmaların gerçekleştirdiği ara malı ithalatının üretim verimliliği ve ihracat performansı üzerinde hangi yönde sonuçlar meydana getirdiği incelenmiştir. İthal edilen ara mallarındaki teknoloji yoğunluğu seviyelerinin, firma ihracat performansında ve verimlilik düzeyinde ne tür etkiler oluşturduğu araştırılmıştır. Literatürde mikro ölçekli firma bazlı olarak, ara malı ithalatının etkilerini Türkiye firmaları özelinde inceleyen çalışma sayısı çok sınırlı sayıdadır. Bu çalışma, ara malı ithalatının firma bazında yarattığı sonuçları analiz ederek bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.

Author

Dr. Aykut Alabayır

How to Cite

Aykut Alabayır (Doktora Tezi). Ara malı ithalatının firma ihracat performansına ve verimliliğine etkileri, 2025, Yalova University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Yalova University