Araklı-gümüşhane karayolu üzerindeki şevlerin kaya düşme potansiyelinin 3 boyutlu analizlerle araştırılması

Bu çalışmada Trabzon ili Araklı ilçesi Trabzon-Gümüşhane karayolu üzerinde bulunan 3 farklı kaya şevinin kaya düşme potansiyeli değerlendirilmiş ve RocPro3D yazılımı kullanılarak 3 boyutlu kaya düşme analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışılan şevlerde yüzeylenme veren kaya kütlelerine ait süreksizlik ve dayanım özellikleri saha çalışmaları ve laboratuvar deneyleri ile belirlenmiş, İHA ile yapılan fotogrametrik ölçümlerle şevlerin 3 boyutlu katı modelleri elde edilmiştir. Elde edilen tüm veriler 3 boyutlu kaya düşme analizlerinde kullanılmış ve farklı boyut ve şekillerdeki blokların şev üzerinde izleyeceği yollar ve düşme enerjileri hesaplanmıştır. Şev-1'de 100 ve 1000 kg'lık blokların düşmesi neticesinde sırasıyla 150 kJ ve 300 kJ'lük enerjilerin ortaya çıkacağı ve blokların çoğunun karayolunu kat edeceği belirlenmiştir. Şev-2 için yapılan analizler sonucunda 100 ve 1000 kg'lık blokların düşmesi durumunda blok enerjilerinin sırasıyla 50 kJ ve 560 kJ'e ulaşacağı, blokların çoğunluğunun karayolunu aşacağı tespit edilmiştir. Şev-3 için yapılan 3 boyutlu kaya düşmesi analizleri neticesinde ise yine 100 ve 1000 kg'lık blokların düşmesi durumunda blok enerjilerinin sırasıyla 45 kJ ve 450 kJ olacağı ve düşen blokların çoğunluğunun karayolunu tamamen kat edeceği belirlenmiştir. Elde edilen veriler çalışılan karayolu şevlerinde olası bir kaya düşmesi olayında düşecek blokların karayolunu aşacağını göstermektedir. İlgili şevlerde yüzey temizliği yapılması ve çelik ağ/ yüksek kapasiteli halka ağ gibi yöntemlerinin uygulanarak şevlerin güvenli hale getirilmesi önerilmektedir.