Artvin'deki bir orman işletme müdürlüğü üretim sahalarında orman yangını ve üretim risklerinin çoklu metotla değerlendirilmesi: l tipi, fine-kinney ve fmea yöntemlerinin karşılaştılması

Bu çalışma, orman ürünleri üretim süreçlerindeki iş sağlığı ve güvenliği (İSG) risklerini değerlendirmek ve karşılaştırmalı risk analiz yöntemlerinin etkinliğini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, odun hammaddesi üretim (OHÜ) faaliyetlerinin eğitim, üretim, kesim, taşıma, depolama ve yangın aşamaları, fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal faktörler dikkate alınarak incelenmiş ve toplam 127 risk faktörü tespit edilmiştir. Bu risk faktörleri, Fine-Kinney, Hata Türü ve Etkileri Analizi (FMEA) ve L Tipi (5x5) Matris yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Artvin'deki bir orman işletme müdürlüğünde çalışan 1 orman mühendisi, 1 orman muhafaza memuru, 2 işçi ve 1 İSG uzmanından oluşan 5 kişilik bir uzman kadro ile yürütülmüştür. Tehlikeler, literatür taraması, arazi gözlemleri ve işçi-işveren görüşleri ile belirlenmiş, her yöntem için risk analizi verileri sınıflandırma kriterleri baz alınarak toplanmıştır. Sonuç olarak, üç farklı risk analizi yöntemi karşılaştırılmış ve en yüksek risk değerine sahip acil önlem alınması gerekli faktörler değerlendirilmiştir. Ormancılık sektöründe İSG risklerinin ciddi boyutlarda olduğunu göstermektedir. Fine-Kinney metodunda 107, L tipi matris metodunda 66 ve FMEA metodunda 123 risk faktörü belirlenmiştir. Ek olarak grup çalışması yaparak yeni analiz verileri oluşturulmuş olup Fine-Kinney metodunda 111, L tipi matris metodunda 43 ve FMEA metodunda 126 risk faktörü yüksek risk grubunda olup acil önlem gerektirdiği belirlenmiştir. L Tipi Matris ve FMEA metotları benzer sonuçlar verirken, Fine-Kinney metodu daha yüksek risk değerleri üretmiştir. Çalışmada ayrıca, orman iş alanlarının doğal yapısı nedeniyle tehlikeli olduğu, çalışanların kişisel koruyucu donanım kullanımı ve sürekli eğitimlerle desteklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ülkemiz ormancılık gerçeklerini dikkate alarak, İSG alanındaki yasal düzenlemelerin güncellenmesi, orman işçilerinin iş tanımlarının netleştirilmesi, risklerin sürekli takibi ve İSG uzmanlarının görevlendirilmesi gerektiği önerilmiştir. Bu çalışmanın, orman kurumlarının risk değerlendirme süreçlerine, İSG uygulamalarına ve acil eylem planları hazırlıklarına altyapı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Elde edilen bulgular, ormancılık sektöründe daha güvenli ve sürdürülebilir bir çalışma ortamının oluşturulmasına katkı sağlayacaktır.