Artvin doğu ladini ormanlarında IPS typographus (L.) (coleoptera: curculıonıdae) zararı ile bazı meşcere özellikleri arasındaki ilişkilerin araştırılması

Bu çalışmada, I. typographus'un 2010 – 2019 yılları arasında Artvin ladin ormanlarındaki zararı ile bazı meşcere özellikleri arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Tez çalışmasında kullanılan veri, Artvin Orman İşletme Müdürlüğünün, Zararlı Organizmalar ile Teknik Mücadele Projesi cetvellerinden ve Orman Zararlılarıyla Mücadele Şubesinin arazi çalışmaları kayıtlarından elde edilmiştir. Meşcere kuruluşu, gelişim çağı, kapalılık, bonitet, yola olan mesafe gibi meşcere özellikleri ve yükselti, eğim, bakı gibi topoğrafik faktörlerin I. typographus istilasındaki etkilerini belirlemek için Ki-kare testi kullanılmıştır. Faktörlerin, I. typographus istilası üzerindeki bütünleşik etkilerini bulmak ve belirleyici faktörleri değerlendirmek için Lojistik Regresyon Analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak, meşcere kuruluşu, gelişim çağı, kapalılık, bonitet, orman yollarına olan mesafe, yükselti, eğim ve bakının I. typographus'un meşcereleri istila etmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, yükselti en güçlü ilişkili faktör olmuştur ve yükseltiyi sırasıyla gelişim çağı, eğim, orman yoluna olan mesafe, bakı, meşcere kuruluşu, bonitet ve kapalılık izlemiştir. Anahtar Kelimeler: Ips typographus, meşcere özellikleri, topoğrafik faktörler, ladin, yükselti