Artvin ilinde Akdeniz meyve sineği (ceratitis capitata wied.), (diptera:tephritidae)'nın yayılışı popülasyon yoğunluğu ve zararı

Türkiye'nin farklı iklim tiplerine sahip olması ve birçok kültür bitkisini yetiştirmeye elverişli tarım alanlarının bulunması, zararlı türlerin yayılması ve ekonomik zarar oluşturması açısından önemli bir durum ortaya çıkarmaktadır. Akdeniz meyve sineği (Ceratitis capitata) (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) ise bu zararlıların başında gelmekte olup, özellikle narenciye ürünleri başta olmak üzere pek çok meyve türünde dünya çapında ciddi ekonomik kayıplara yol açan polifag bir türdür. Artvin ili, sahip olduğu ekolojik koşullar ve konukçu meyve çeşitliliği nedeniyle zararlının yayılış gösterebileceği potansiyel alanlardan biridir. Bu çalışmada, Artvin ilinde Ceratitis capitata'nın yayılış durumu, popülasyon yoğunluğu ve meyvelerde oluşturduğu zarar belirtilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2023 ve 2024 yıllarında Artvin ilinin sekiz ilçesinde delta tipi feromon tuzakları kullanılarak yürütülmüştür. Tuzaklar her yıl mart ayında asılmış ve aralık ayı sonuna kadar haftalık olarak kontrol edilmiştir. Zararlının popülasyon yoğunluğunun belirlenmesi amacıyla yakalanan ergin bireyler sayılmış, gözlem yapılan alanlarda meyvelerde meydana gelen zarar belirtileri kaydedilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre zararlı, yalnızca Merkez İlçe sınırlarında tespit edilmiş olup diğer ilçelerde herhangi bir popülasyona rastlanmamıştır. 2023 yılında ilk ergin bireyler ağustos ayında görülmüş, popülasyon yoğunluğu kasım ayında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. 2024 yılında ise benzer bir başlangıca karşın eylül ayında popülasyon yoğunluğunda önemli bir artış meydana gelmiştir. Meyvelerde yumurta bırakma izleri, larva beslenmesine bağlı kahverengileşme, çürüme ve ikincil fungal enfeksiyon belirtileri gözlenmiştir. Sonuç olarak, C. capitata'nın Artvin ilinde sınırlı yayılışa sahip olduğu ancak uygun iklim koşullarında popülasyon yoğunluğunu hızla artırabileceği belirlenmiştir.