Artvin'in Murgul Deresi'nde su miktarı, su kalitesi ve askıda sediment değerlerinin belirlenmesi

Son yıllarda, ormanlık su havzalarında yapılan insan kaynaklı faaliyetlerin bu havzaların ürettiği suların kalitesi ve miktarı üzerinde olumsuzluklara neden olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda, üzerinde araştırmaların yapılması gereken havzalardan biri de madencilik, nehir tipi hidroelektrik santralleri (NT-HES), yol inşaatları ve şehirleşme gibi faaliyetlerden etkilenen Murgul Deresi Havzası (MDH)'dır. Buradan hareketle, MDH üzerinde belirlenen toplam 12 örnekleme noktasında, taşınabilir YSI (Professional Plus) cihazı ile su sıcaklığı, pH, elektriksel iletkenlik, tuzluluk, toplam çözünmüş madde (TDS), çözünmüş oksijen (ÇO), nitrat azotu (NO3-N) ve amonyum azotu (NH4-N) değerleri arazide ölçülmüştür. Buna ek olarak, askıda katı madde (AKM) miktarı laboratuvarda vakumlu filtreleme sistemiyle ölçülürken, aylık debi değerleri için gerekli olan akış hızı ise müliner tipi akımölçer ile belirlenmiştir. Son olarak, özellikle madencilik işletmeciliğinin yol açabileceği olası ağır metal kirliliğini tespit etmek için ise arsenik (As), kadmiyum (Cd), bakır (Cu), demir (Fe), kurşun (Pb) ve çinko (Zn) analizleri EPA3015 prosedürüne göre yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, maden sahası çıkışındaki sularda iletkenlik (438,82 μS/cm), tuzluluk (0,30 mg/L), TDS (400,25 mg/L), NH4-N (0,19 mg/L), NO3-N (5,20 mg/L) ve AKM (143,69 mg/L) parametrelerinin, ormanlık ve yerleşim alanı yakınından alınan su örneklerine göre istatiksel anlamda daha yüksek çıktığını göstermiştir. Ayrıca, örnekleme zamanları açısından istatiksel anlamda farklı bulunan ÇO değerlerinin su sıcaklığının arttığı yaz aylarında düştüğü de belirlenmiştir. Son olarak, ağır metal değerleri arazi kullanımı bakımından birbirine benzer ama örnekleme noktaları açısından ise istatiksel anlamda farklı bulunmuş ve Cu (5669 ppb), Fe (4647 ppb), Pb (43 ppb) ve Zn (2837 ppb) için en yüksek değerler maden sahası çıkışında (M5 noktası) ölçülmüştür. Sonuç olarak, maden sahasından gelen suların, Murgul Deresi üzerinde su kalitesi parametreleri, AKM ve ağır metaller açısından genel olarak olumsuz etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.