Artvin'de yayılış gösteren Akdeniz kökenli bazı bitki türlerine ait yaprakların mikromorfolojik ve anatomik özellikleri

Artvin ili Karadeniz iklimi, karasal iklim ve Akdeniz iklimi olmak üzere üç farklı iklim özelliklerini taşımaktadır. Bu çalışmada Artvin ilinde doğal yayılış gösteren Akdeniz kökenli dört çalı/odunsu bitki (Cotinus coggygria Scop., Rhus coriaria L., Arbutus andrachne L. ve Punica granatum L.) türünün yaprak mikromorfolojik ve anatomik özellikleri stereomikroskop, ışık mikroskobu ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) yardımı ile detaylı olarak araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan bitki materyalleri Ardanuç, Borçka, Yusufeli ve merkez ilçelerine yapılan arazi çalışmalarıyla 2018 yılında türlerin vejetasyon dönemlerinde toplandı. Teşhislerin ardından türler herbaryum materyali haline getirildi ve Artvin Çoruh Üniversitesi Herbaryumu (ARTH)'nda muhafaza edildi. Morfolojik ve mikromorfolojik incelemeler için herbaryum materyalleri, anatomik çalışmalarda ise araziden elde edilen olgun yapraklar kullanıldı. C. coggygria ve R. coriaria'nın yaprak mikromorfolojik özellikleri ve tüm türlerin detaylı anatomik betim ve ölçümleri ilk defa sunuldu. C. coggygria ve R. coriaria'nın kraspedodrom tipte, A. andrachne ve P. granatum'un ise sırasıyla kamptodrom-kladodrom ve kamptodrom-brokidodrom tipte venasyon gösterdiği belirlendi. R. coriaria'da diğer türlerden farklı olarak kapitat salgı tüyleri ve P. granatum'da bikollateral iletim demetleri tespit edildi. C. coggygria ve R. coriaria'nın iletim demetlerinin floem kısımlarında geniş salgı kanalları ve A. andrachne dışındaki türlerde parankima hücrelerinde druz kristalleri belirlendi. İncelenen tüm türler bifasiyal yapraklara sahip olmakla birlikte A. andrachne'de diğer türden farklı olarak palisat sıra sayısının üç olduğu görüldü. Stomalarının hipostomatik tipte olduğu ve mm2'deki stoma sayısı ile indeksleri açısından P. granatum en yüksek, A. andrachne ise en düşük değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir.