Avrupa'da devrimler çağı ve Osmanlı İmparatorluğu'na etkileri

Avrupa'da yaşanan Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi gibi tarihsel olaylar şüphesiz ki dünya ve insanlık tarihinde oldukça önemli bir yeri kapsamaktadır. Özellikle sınırları ve çağları aşan etkileri ve oluşturdukları gerek fikirsel gerekse de kurumsal yapılar nedeniyle birçok yorumun ve incelemenin konusu olmaktadırlar. Ancak, yine de Çin Başbakanı Çu En Lay'ın, Amerikan Dışişleri Bakanı Kissinger'in Fransız Devrimi hakkında ne düşünüyorsunuz sorusuna 70'li yılların başında ?Henüz yorum yapmak için erken? cevabı ironik olmasının ötesinde anlamlıdır. Günümüzde birçok soruna pratik ve pragmatik çözümler ararken geçmişin dinginliğinden sıyrılarak düşülen hataları ne yazık ki engelleyemiyoruz.Osmanlı İmparatorluğu da tarihsel kaçınılmazlıklar boyutunda söz konusu gelişmelerden fazlasıyla etkilenmişti. Ulusçuluk, sanayileşme, serbest ticaret, parlamento, hürriyet gibi kavramlar İmparatorluk sınırlarından içeri yavaşça girerken iç toplumsal yapı giderek çözülmüş, yönetim katında her geçen gün artarak karşılaşılan sorunlara aranan çözümler de kökten ve kalıcı olamamışlardı. Bu çerçevede Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı gibi dönüm noktaları dış dinamiklerle iç beklentiler arasında bir denge kurmayı amaçlamış olsa da arzu edilen denge çoğunlukla dış dinamikler lehine olmuş ve İmparatorluk topraklarında milliyetçi başkaldırışlar önlenememiştir. Bunlara ek olarak ekonomik ve siyasal hayatta karşılaşılan bozukluklar sıradan insanların devlete olan güvenini zedelemiş ve bu süreç de etkisini uzun yıllar boyunca gösterecek çarpıklıklara başlangıç olmuştur. Bu çalışmada Avrupa merkezli söz konusu gelişmeler ve sonuçları Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki etkileri ve bu etkilerin desteklediği ?Şark Meselesi? çerçevesinde incelenmiş, İmparatorluk'un kendi çıkarlarını korumak için kimi zaman başarılı kimi zaman da başarısız politikaları tahlil edilmiştir.