Source-pathway-receptor-consequence conceptual model for flooding and tsunami at the Ayamama river and coastal area

Nehir havzalarında ve kıyı alanlarında yağış, tsunami ve fırtına gibi birçok sel kaynağı vardır. Bu tehlikelerin riskini değerlendirirken, fırtına kaynağını anlamak ve aynı zamanda taşkın alanının karakteristiklerini ögeler arasındaki bağlantıları dikkate alarak tanımlamak da önemlidir. Sayısal hidrolik modeler riski değerlendirmek için yaygın olarak kullanılsa da, belirli bir yerin veya popülasyonun taşkına maruziyeti ve duyarlılığı arasındaki çoklu bağlantıların açıklaması kolayca elde edilemez. Ayrıca, bunlar veri, kaynağın kalitesi ve hesaplama araçlarıyla sınırlandırılabilirler. Kaynak-Yol-Alıcı-Sonuç (KYAS) kavramsal modeli, içindeki her bir öğenin ilişkilerini anlık görüntü olarak tanımlayan taşkın alanını tanımlamak için alternatif bir yöntemdir. KYAS kavramsal modeli, çalışma alanını, mevcut taşkın koruma yapılarını, taşkın kaynağının arazi ve tüm paydaşlarla ilişkisinin daha iyi anlaşılmasını amaçlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'un Ayamama Nehri ve Bakırköy kıyı şeridi kısmınlarındaki nehir ve tsunami taşkınlarını KYAS kavramsal modelini kullanarak analiz etmektir. Bu çalışma alanında son 20 yılda birden fazla nehir taşkını yaşanmıştır ve kıyı bölgesi de tsunamiye oldukça kırılgandır. KYAS modeli kıyı taşkın alanının görünümünü iyi bir alternatif olarak temsil ederken, farklı modelleme yaklaşımlarını karşılaştırmak için bu alanda HEC-RAS ve NAMI DANCE sayısal modelleri de oluşturulmuştur. HEC-RAS modeli 500 yıl dönüş periyodu taşkın debisiyle çalıştırılmış ve NAMI DANCE modeli Büyükçekmece sahilinde beklenen toprak kayması kaynağına bağlı çalıştırılmıştır. Sayısal modeler için CORINE veri tabanı, ölçüm gözlemleri, meteorolojik veriler, sayısal yükseklik modeli kullanılmaktadır. Çalışma alanı için sonuçlar, birden fazla alıcı için yol görevi gören konumları vurgulamaktadır. Bu konumlar, koruma önlemleri almak için uygun yerler olarak kabul edilebilir. Çalışmaların çıktısı, KYAS modellerinin kritik alanların nicel bir analizini sağlayamasa da, farklı taşkın kaynakları için karmaşık bir taşkın alanı üzerinde yayılımı tanımlamak için etkili bir yol olabileceğini göstermiştir.