Babil-Hitit ve Roma hukukuna göre ilk çağ toplumlarında hayvanlarla ilgili yasa maddelerinin mukayeseli değerlendirilmesi

Babil-Hitit ve Roma hukukunda hayvanların konumu, o dönemdeki toplumların yaşam tarzı, ekonomik yapısı, dinî inançları ve kültürel değerleri hakkında bilgi verir. Bu da o dönemdeki toplumların nasıl işlediğini ve hayvanların nasıl bir yerde olduğunu anlamamıza yardımcı olur. Bu bağlamda söz konusu hukuk sistemlerinde yapılan araştırmalar, hukukun zaman içinde nasıl evrildiğini ve değiştiğini anlamamıza yardımcı olabilmektedir. Özellikle hayvan hakları ve korunması konusundaki hukuki düzenlemelerin tarihsel gelişimi, günümüzdeki hayvan hakları hareketlerine ve hukuk sistemlerine nasıl yansımış olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı İlk Çağ'da hayvanlarla ilgili yasaların ortaya konularak, detaylı bir şekilde irdelenmesi olarak belirlenmiştir ve bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden derleme metodu ile bir tarama gerçekleştirilmiştir. Özellikle, hayvanlara kötü muamele yasaklanmış ve hayvanların sahipleri üzerinde belli sorumluluklar yüklenmiştir. Ayrıca, Roma hukukunda hayvanların belirli haklara sahip olabileceği düşüncesi de bazı tartışmalara konu olmuştur. Çalışmamızda üç hukuk sisteminde hayvanların konumu irdelenmiş, hukuk kuralları ile doğrudan desteklenmiş ve aralarındaki farklılıklar da tespit edilmiştir. Mukayeseli tarih araştırmaları noktasında da alanyazına katkı sağladığı düşünülen bu çalışma ile gelecek araştırmalara fikir verilebileceği düşünülmektedir. Çalışmanın sonunda ayrıca öneriler sunulmuştur. Hayvanların konumu üzerine yapılan bu araştırma, hukukun toplumsal düzeni nasıl şekillendirdiğini ve toplumun değerlerini nasıl yansıttığını göstermektedir ve bu da hukukun toplumdaki rolü hakkında derinlemesine bir anlayış sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Mukayeseli Tarih araştırmaları, hayvanların konumuna ilişkin hukuki düzenlemelerin etik değerlerle nasıl ilişkilendirildiğini göstermektedir. Bunun da günümüzdeki hayvan hakları hareketleri ve etik tartışmalar açısından önemli bir bakış açısı sunabileceği tahmin edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Roma Hukuku, Babil-Hitit Hukuku, İlk Çağ Toplumları.