Bâbürlü elçilik müessesi ve Osmanlı-Bâbürlü diplomatik münasebetleri üzerine bir inceleme

1526'da Zahîrüddîn Muhammed Bâbür Şah tarafından kurulan Bâbürlü İmparatorluğu, 1858 yılına kadar Hindistan'da varlığını sürdürmüş önemli bir Türk devletidir. Hindistan'da Türk kültür ve medeniyetin gelişmesinde büyük bir rol oynayan Bâbürlüler, zengin bir tarihi miras bırakmışlardır. Hindistan'ın Müslümanlaşmasında önemli katkıları olan Bâbürlü Devleti Hindistan'da yaşayan farklı etnik ve dinî grupları 300 yılı aşkın bir zamanda adaletle yönetmişlerdir. Bâbürlü Sultanı Ekber Şah döneminde en parlak dönemini yaşayan Bâbürlüler, 1556'dan 1605 yılına kadar devam eden fetihlerle çok bölgeli bir imparatorluk kimliği kazanmışlardır. Bâbürlü Devleti'nin imparatorluk kimliğine ulaşmasında başarılı diplomasinin de önemli bir yeri vardır. Bu doğrultuda Bâbürlü Devleti ve Osmanlı Devleti karşılıklı diplomatik temaslarda bulunmuşlardır. Bâbürlü sultanları cülus tebrikinde bulunmak, Safevîlere karşı iş birliği yapmak, Osmanlı-Bâbür-Özbek ittifak cephesini oluşturmak için; Osmanlı sultanları ise Türkistan'da devam eden karışıklıkların ve hanlıklar arasındaki anlaşmazlıkların sona erdirilmesinde Bâbürlü Devletinin desteğini sağlamak gibi nedenlerle zaman zaman karşılıklı elçiler göndermişlerdir. Çalışmanın ilk aşamasında Osmanlı-Bâbürlü siyasi ilişkileri hakkında yapılan çalışmalar incelenmiş ve Osmanlı arşivlerinde yer alan belgeler taranmıştır. Nâme-i Hümâyûnlar, Münşe'âtlar ve Osmanlı kroniklerinden tespit edilen belgeler tasnif ve tahlil edilerek yazım aşamasına geçilmiştir. Diplomatik münasebetlere konu olan olaylar kronikler ve araştırma eserler ışığında incelenerek dönemin politik meseleleri iki devletin penceresinden değerlendirilmeye çalışılmıştır.