Bağlanma stili, kişilik özellikleri, anne baba tutumları ve ergenlerin kimlik gelişimi arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, ergenlerin kimlik gelişimi ile bağlanma stili, kişilik özellikleri ve anne baba tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya 14-17 yaş arası 119 kadın ve 148 erkek olmak üzere toplam 267 lise öğrencisi katılmıştır. Katılımcılara sırasıyla Bilgilendirilmiş Gönüllü Formu, Kişisel Bilgi Formu, İlişki Ölçekleri Anketi, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Anne- Baba Tutum Ölçeği, Genişletilmiş Objektif Ego Kimlik Statüleri Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için, Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Korelasyon analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, kimlik statüleri ile bağlanma stilleri, anne baba tutumları ve kişilik özellikleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Kimlik statüleri ile bağlanma stillerine bakıldığında, başarılı kimlik statüsü ile güvenli bağlanma stili arasında, moratoryum kimlik statüsü ile güvensiz bağlanma stili (korkulu, kayıtsız ve saplantılı) arasında ve kargaşalı kimlik statüsü ile ise korkulu bağlanma stili arasında anlamlı ve pozitif ilişki gözlemlenmiştir. Kimlik statüleri ile kişilik özelliklerine bakıldığında, başarılı kimlik statüsü ile dışadönüklük, uyumluluk ve açıklık, moratoryum kimlik statüsü ile nevrotizm arasında pozitif anlamlı ilişki gözlemlenirken, ipotekli kimlik statüsü ile uyumluluk ve açıklık arasında ve kargaşalı kimlik statüsü ile dışadönüklük, sorumluluk ve açıklık arasında negatif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Son olarak bağımsız değişkenlerden anne baba tutumları ile kimlik statüleri arasındaki ilişkiye bakıldığında ise, demokratik anne baba tutumu ile başarılı kimlik statüsü arasında pozitif ilişki gözlemlenirken, kargaşalı kimlik statüsü arasında negatif anlamlı ilişki gözlemlenmiştir. Koruyucu anne baba tutumu ile ise ipotekli kimlik statüsü arasında pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Katılımcıların yaş ve cinsiyetlerine göre kimlik statüleri açısından anlamlı bir farklılaşma görülmüştür. Yaş değişkeni açısından ilişki sadece ipotekli kimlik statüsünde anlamlı farklılık yaratırken, cinsiyet açısından bakıldığında ise, kız ve erkek öğrencilerde kimlik statüleri açısından farklılık olduğu gözlemlenmiştir. Bağlanma stilleri, kişilik özellikleri ve anne baba tutumlarının kimlik statüsünü yordama gücüne dair yapılan analizler sonucunda anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Bağımsız değişkenler başarılı kimlik statüsünün yaklaşık %23'ünü, moratoryum kimlik statüsünün yaklaşık %25' ini, ipotekli kimlik statüsünün yaklaşık %26'sını, kargaşalı kimlik statüsünün ise yaklaşık %23' ünü açıklamıştır. Mevcut çalışmadan elde edilen veriler literatür çerçevesinde tartışılmıştır.