Bakır sülfat ve bakır nanopartiküllerinin Oreochromis niloticusta hemotoloji, plazma biyokimyası ve doku oksidatif stres durumları üzerine etkileri

Sunulan çalışmada bakır sülfat (CuSO4) ve bakır oksit nanopartiküllerin (CuO-NP) toksik etkileri Oreochromis niloticus'ta fizyolojik ve biyokimyasal biyobelirteçler kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu amaçla balıklar 4 ve 21 günlük sürelerle 0.05 mg/L CuSO4 ve CuO-NP'nin etkisine bırakılmış ve hematolojik, plazma biyokimyasal ile solungaç ve karaciğer oksidatif stres parametreleri ölçülmüştür. Her iki bakır formunun etkisinde eritrosit sayısı ile hemoglobin ve hematokrit düzeyleri azalırken (P˂0.05); lökosit sayısı önemli bir değişim göstermemiştir (P˃0.05). CuSO4 ve CuO-NP plazma alanin aminotransferaz, aspartate, aminotransferaz ve alkalen fosfataz enzim aktiviteleri ile kortizol ve glukoz düzeylerini arttırmıştır (P˂0.05). Hem CuSO4 ve hem de CuO-NP etkisinde süperoksit dismutaz ve katalaz aktivitesinde karaciğer ve solungaç dokularında glutatyon peroksidaz aktivitesinde ise karaciğerde azalış belirlenmiştir (P˂0.05). Test edilen bakır formlarına yanıt olarak glutatyon redüktaz ve glutatyon-S-transferaz aktivitesi 4. günde her iki dokuda artış 21. günde ise karaciğerde azalış göstermiştir (P˂0.05). Hem solungaç hem de karaciğerde CuSO4 ve CuO-NP, glutatyon düzeyinde 4. günde artış 21. günde azalışa; malondialdehit düzeylerinde ise son etkileşim süresi sonunda artışa neden olmuştur (P˂0.05). Sonuç olarak sunulan araştırma her iki bakır formunun da O. niloticus için hematoksik olduğunu ve dokularda oksidatif strese yol açtığını göstermektedir. Araştırma sonuçlarımızı dikkate aldığımızda O. niloticus'ta CuSO4 ve CuO-NP'nin benzer toksik etkiler gösterdiği; bununla birlikte, CuO-NP'nin toksik etkilerinin biraz daha fazla olduğu ifade edilebilir. Anahtar Kelimeler: Oreochromis niloticus, Bakır Sülfat, Bakır Oksit Nanopartikülleri, Hemato-biyokimyasal Parametreler, Antioksidanlar