Selective route planning for post-disaster resilience assessment under uncertain key informant presence

Hızlı değerlendirme raporları afetlerin hemen ardından acil ihtyiaçları öğrenmek için çok önemlidirler. Bunun yanında, zamanla değişen ve gelişen ihtiyaçları ve kırılganlıkları anlamak amacıyla, uzun vadeli ihtiyaç değerlendirmeleri yapılmaktadır. Bu çalışmada, saha ekiplerinin depremden etkilenen kırsal köylere, tarım aktivitelerinin depremlere olan dirençliliklerini ve felaketlerden nasıl etkilendiklerini öğrenmek için anket yapmak üzere gerçekleştireceği ziyaretlerin planlanması için belirsizlik altında seçici rotalama problemine odaklanılmaktadır. Özellikle, ziyaret edilecek bölgeden bir öneklem seçilmesi, ve anket yapılacak yetkili kişilerin köyde bulunmama olasılıkları altında günlük rotalar planlanmalıdır. Bu problemde iki temel zorluk bulunmaktadır: (1) örneklem temsil edilebilirliğinin sağlanması, ve (2) belirsizlik altında verimli rotaların hazırlanması. Temsil edilebilirliği sağlamak için, bir kümeleme yöntemiyle benzer köyleri grupluyor, ve her kümeden o kümenin boyutuna orantılı köy seçilmesini sağlayan katmanlı bir örneklem yaklaşımı kullanıyoruz. Bunun yanında, belirsizliği çözüme katmak için ziyaret edilmek üzere seçilen her ana köye bir yedek köy atıyoruz. Yalnızca aynı kümeden atanan yedek köylere, ana köydeki yetkili bulunmadığında gidilmektedir. Bu problemi çözmek için iki adımlı bir matematik-sezgisel yaklaşım geliştirilmiştir: Aşama 1: 2 sınırlı sayımlama stratejisi ile sınırlı sayıda rotaların oluşturulması, ve Aşama 2: bir küme bölümleme modeliyle bu rotalardan, örneklem temsiline dikkat ederek, en düşük ücretli rotaların seçilmesi. Çözüm yaklaşımı, Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde planlanan bir saha projesini desteklemek amacıyla kullanılmıştır. Bulgular gösteriyor ki, yetkililerin köyde bulunma olasılığına göre, çözüm süresi ve beklenen rota maliyetleri açısından farklı sınırlı sayımlama stratejileri avantajlı olabilmektedir.