Bilanço manipülasyonunun tespitine yönelik araştırma: Beneish modelinin Borsa İstanbul'daki teknoloji şirketlerine uygulanması

Firmalar genel kabul görmüş muhasebe ilke ve standartlarındaki esnekliği veya kanunlardaki boşlukları bilanço manipülasyonuna başvurma açısından fırsat olarak görebilmekte ve mali tablolarda tahrif yolunu seçerek sermaye piyasası katılımcılarını yanıltabilmektedirler. Tahrif edilen finansal bilginin anlaşılmaması adına tüm mali tabloların değiştirilmesi, mali tablolardaki manipülasyonun izinin sürülmesini oldukça zorlaştırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, teknoloji şirketlerinin manipülasyona başvurup başvurmadıklarını tespit etmektir. Çalışmada araştırma yöntemi olarak Beneish'in Cemal Küçüksözen tarafından Türkiye'ye uyarlanan modeli uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan veriler, Borsa İstanbul'da 2018-2021 yılları arasında süreklilik gösteren teknoloji şirketlerinin Kamuyu Aydınlatma Platformu'nun erişim sayfasında (kap.org.tr) halka açık paylaştıkları finansal tablolardan alınmış, Microsoft Excel ve IBM SPSS Statistics programının yirmi üçüncü versiyonundan yararlanılarak analiz edilmiştir. Söz konusu şirketlerin bilanço manipülasyonuna başvurma ihtimali "Yıldız Pazar" ve "Ana Pazar" olarak ayrıştırılarak gözlemlenmeye çalışılmıştır. Toplam 31 teknoloji şirketinden verilerin yetersizliği veya verilerde anomali tespit edilen 15' i analiz dışı bırakılarak 16 şirket çalışma kapsamına alınmış ve Mi değeri hesaplanmıştır. Hesaplanan Mi değeri dört aşamalı bir şekilde yorumlanmış ve şirketlerin bilanço manipülasyonuna başvurup başvurmadıkları tespit edilmeye çalışılmıştır.