Binaların Küresel İklim Değişikliğine Etkisi ve Çözüm Yöntemlerine Mimari Bakış

Küresel iklim değişikliğinde %50'lik paya sahip olan binaların sera gazı salınımlarının azaltılması demek, etki payının da azalması demektir. Dünyada kentleşmenin arttığı ve artmaya devam edeceği öngörüsü, binaların artacağı manasına gelmektedir. Günümüzde; şehirlerde, kentlerde, kasaba ve köylerde insanlardan sonra en fazla, binalar bulunmaktadır. Bina tasarımlarının; enerjiyi az harcayan, çevre ile uyumlu, planlı ve bilinçli tasarımlarla ilerlememesi, binaların küresel iklim değişikliğindeki rolünün daha da artmasına sebep olacaktır. Binaların çevreyle uyumlu az enerji harcayan yapılar olabilmeleri bir süreçtir ve bu süreçte mimarlar ve ekipleri ilk önemli konuma sahiptir. Yapıların küresel iklim değişikliğine olan etkisi ve çözüm yöntemleri işlenirken, mimarların tasarım yönünün vurgulanması, verime ulaşmak için dikkat edilmesi gereken bir sıralamadır. Binaların enerji tüketimlerinin kontrol altına alınabilmesi 5 temel profil üzerine kuruludur. Bunlar; mimar, ekip arkadaşları, müteahhit, yapı sahibi ve bürokrasidir. Yapıların tasarımından sorumlu olan mimarların; binaların yaşam çizgilerinde doğa ile negatif etkileşimini farkında olması ve mesleklerinin etki, görev ve sorumluluklarını bilmeleri, yapıların enerji tüketimlerinin azaltılmasında en büyük etkenlerdendir. Bu kapsamda tezin ilk bölümünde giriş, amaç, kapsamla tez çerçevesi çizilecek, ikinci bölümünde küresel ısınma ile ilgili bilgiler verilerek, iklim, küresel ısınma ve iklim değişikliği kavramlarının neler olduğu ve neden önemli olduğu, doğal seyrinden farkı ile beraber iklim değişikliğinin dünya üzerinde sebep olduğu genel etkileri anlatılacaktır. İkinci bölümde iklim değişikliğinde binaların yeri açıklanırken; binanın tanımı yapılarak bir binanın yaşam çizgisi anlatılacaktır. Binaların yaşam döngülerinde enerji harcamalarının anlatılması ile bina – mimar ilişkisi bu etapta kurulmaya başlanacaktır. İkinci bölümde binaların enerji harcamaları ile ilişkisi kurulan mimarlar, üçüncü bölümde tanımlanarak somutlaştırılma hedeflenmiştir. Mimarın tanımlanması ile meslek profili, sorumluluk ve mesleğin dünyaya olan etkilerinin açıklanması hedeflenmiştir. Üçüncü bölüm devamında binaların şekillenişinde mimarların rolü açıklanmış ve yapılardaki tasarım felsefesinde değişim yaşanmaması irdelenmiştir. Dördüncü bölümde, üçüncü bölümde çerçevesi çizilen tasarımsal eksiklerin en aza indirilmesi için dikkate alınması gereken hususlar, mimarların disiplini çerçevesinde kalarak anlatılmıştır. Beşinci bölümde, dördüncü bölümde anlatılan hususların dikkate alınması, tasarım ve yapım esnasında uygulanabilmesi halindeki elde edilecek verimler, somut örneklerle irdelenmiştir. Uygulamalardan elde edilebilecek sonuçların örnekler üzerinden incelenmesi, tasarım kriterlerini teori olmaktan çıkarılması hedeflenmiştir. Tez kapsamında mimarlık disiplinin, yapıların enerji harcamasındaki öneminin farkındalığının sağlanması ve meslek çerçevesinde kalarak, ayrıntıları değil etkileri somutlaştırılmış anlatım hedeflenmiş ve bu kapsam çerçevesinde kalınmıştır.