Hekzametoksimetil melaminin biyolojik ve kimyasal dönüşümü

Hekzametoksimetil melamin (HMMM), dünya çapında sıklıkla görülmeye başlaması sebebiyle son zamanlarda dikkat çekmeye başlamış olan bir mikrokirleticidir. Görüldüğü bölgeler, yüzey sularından, denizler ve göllerden, yollardan akan sulara, yağmur suyuna, toprağa, hatta marul gibi ekinlere kadar büyük bir alanı kapsamaktadır. Ana noktasal kaynağının endüstriyel atık suyu olmakla beraber araba lastiklerinden çevreye salındığı da bilinmektedir. Şu anda yasaklanmış olan atrazin gibi triazin türü pestisitlere kimyasal benzerliği ve dünya çapında çeşitli ekolojik sistemlerde tespit edilmiş olması, bu kimyasalın kaynağı, çevredeki akıbeti ve biyotik/abiyotik bozunum mekanizmalarını aydınlatacak çalışmalara gerekçe sağlamaktadır. HMMM'in çeşitli matrislerde tayini literatürde mevcut olsa da bu kimyasalın biyo-bozunumu, kimyasal oksidasyonu ve bu dönüşümlerin mekanizmalarıyla ilgili çalışmalar çok azınlıktadır. Bu çalışmada HMMM'in Ergene Nehri'ndeki süregelen varlığı doğrulanmıştır. Dahası, Pseudomonas sp. BIOMIG1BAC bakteri türü ve aktif çamur ile biyo-bozunumu incelenmiştir. Her iki çalışmada da 45 ile 100 gün arasında %80'den fazla HMMM giderimi, sağlanmıştır, ancak tamamen mineralizasyon sağlanamamış, çeşitli dönüşüm ürünlerinin oluştuğu görülmüştür. Melaminin HMMM'in muhtemel bir kalıcı dönüşüm ürünü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, HMMM'in UV-TiO2 fotokatalizi ile ileri oksidasyonu çalışılmış ve %50-100 arasında hızlı giderim değerleri elde edilmiştir. İleri oksidasyon ve biyobozunum deneylerinde benzer dönüşüm ürünleri gözlemlenmiştir, bu da bozunmanın oksidasyon ve hidroliz reaksiyonları sonucu aşamalı olarak metoksi- metil gruplarının kırılmasından oluşan benzer mekanizmalar aracılığıyla ilerlediğine işaret etmektedir. Bu çalışma HMMM'in biyolojik ve kimyasal bozunumunun daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Ayrıca bu çalışmayla ilk kez HMMM'in UV-TiO2 fotokatalizi ile giderimi ve oksidasyon yan ürünlerinin belirlenmesi başarılmıştır.