Master'sOpen Access

Kümeleme ve metin benzerliği kullanarak biyomedikal varlık ismi normalizasyonu

Is this your thesis?

This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.

2024
0 views
0 downloads

Abstract (TR)

Tıp literatüründe her gün kapsamlı biyomedikal metinler birikmektedir. Biyolojik varlıkların doğru bir şekilde bulunması, biyomedikal araştırmaların yanı sıra tıbbi teşhis ve tedavi için de çok önemlidir ve sağlık hizmetlerinde önemli ilerlemeler vaat etmektedir. Bir metindeki varlıkların tanınması olan Adlandırılmış Varlık Tanıma ve varlıkların karşılık gelen tanımlayıcılarıyla ilişkilendirilmesi olan Adlandırılmış Varlık Normalleştirme, doğal dil işleme alanında halen araştırılmakta olan iki ilgili görevdir. Bu görevler biyolojik ve tıbbi veri tabanlarındaki verilerin bütünlüğünü sağlamak için önemlidir. Tıbbi metinlerdeki biyomedikal varlıkları biyomedikal ontolojilerdeki veya sözlüklerdeki karşılık gelen tanımlayıcılarla normalleştirmek, yerelleştirme, beklenmedik kısaltmalar ve eşanlamlılar gibi faktörlerle daha da karmaşıklaşan büyük bir zorluktur. Benzer kelimeler farklı varlıklara karşılık geldiğinde ve tersine, sözcüksel olarak farklı varlıklar aynı kimliğe sahip olduğunda bu zorluk daha da artmaktadır. Bu tezde, biyolojik varlıkları bir ontoloji veya sözlükteki karşılık gelen tanımlayıcılarıyla eşleştiren bir NEN sistemi öneriyoruz. Yöntemimiz, BERT tabanlı bağlamsal kelime vektör temsillerini ve varlık normalleştirmek için söz öbeği benzerliklerini kullanarak metin benzerliği ile birlikte bir kümeleme yaklaşımı kullanmaktadır. Daha karmaşık denetimli yaklaşımlara kıyasla hastalık ve semptom normalizasyonu için kıyaslama veri kümelerinde umut verici sonuçlar elde edilmiştir. Sonuçlar, basitliğine rağmen, önerdiğimiz yaklaşımın adlandırılmış varlık normalizasyonu için etkili olduğunu ve farklı dillere ve alanlara verimli bir şekilde uyarlanabileceğini göstermektedir.

Author

Berke Kavak

Institution

How to Cite

Berke Kavak (Yüksek Lisans Tezi). Kümeleme ve metin benzerliği kullanarak biyomedikal varlık ismi normalizasyonu, 2024, Boğaziçi University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Boğaziçi University