Kümeleme ve metin benzerliği kullanarak biyomedikal varlık ismi normalizasyonu
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
Abstract (TR)
Tıp literatüründe her gün kapsamlı biyomedikal metinler birikmektedir. Biyolojik varlıkların doğru bir şekilde bulunması, biyomedikal araştırmaların yanı sıra tıbbi teşhis ve tedavi için de çok önemlidir ve sağlık hizmetlerinde önemli ilerlemeler vaat etmektedir. Bir metindeki varlıkların tanınması olan Adlandırılmış Varlık Tanıma ve varlıkların karşılık gelen tanımlayıcılarıyla ilişkilendirilmesi olan Adlandırılmış Varlık Normalleştirme, doğal dil işleme alanında halen araştırılmakta olan iki ilgili görevdir. Bu görevler biyolojik ve tıbbi veri tabanlarındaki verilerin bütünlüğünü sağlamak için önemlidir. Tıbbi metinlerdeki biyomedikal varlıkları biyomedikal ontolojilerdeki veya sözlüklerdeki karşılık gelen tanımlayıcılarla normalleştirmek, yerelleştirme, beklenmedik kısaltmalar ve eşanlamlılar gibi faktörlerle daha da karmaşıklaşan büyük bir zorluktur. Benzer kelimeler farklı varlıklara karşılık geldiğinde ve tersine, sözcüksel olarak farklı varlıklar aynı kimliğe sahip olduğunda bu zorluk daha da artmaktadır. Bu tezde, biyolojik varlıkları bir ontoloji veya sözlükteki karşılık gelen tanımlayıcılarıyla eşleştiren bir NEN sistemi öneriyoruz. Yöntemimiz, BERT tabanlı bağlamsal kelime vektör temsillerini ve varlık normalleştirmek için söz öbeği benzerliklerini kullanarak metin benzerliği ile birlikte bir kümeleme yaklaşımı kullanmaktadır. Daha karmaşık denetimli yaklaşımlara kıyasla hastalık ve semptom normalizasyonu için kıyaslama veri kümelerinde umut verici sonuçlar elde edilmiştir. Sonuçlar, basitliğine rağmen, önerdiğimiz yaklaşımın adlandırılmış varlık normalizasyonu için etkili olduğunu ve farklı dillere ve alanlara verimli bir şekilde uyarlanabileceğini göstermektedir.
Author
Berke Kavak
Institution
Boğaziçi University
Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
How to Cite
Berke Kavak (Yüksek Lisans Tezi). Kümeleme ve metin benzerliği kullanarak biyomedikal varlık ismi normalizasyonu, 2024, Boğaziçi University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Boğaziçi University
- İş zekası uygulamalarında üretken yapay zekanın benimsenmesini etkileyen faktörlerin araştırılması(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Darağacının ardında: Türkiye'de idam cezası, hukuk ve yasama performansı (1926-1990)(2025)
- Doğaya atfedilen değerler, doğayla bağ, çevre dostu davranış ve esenlik: İstanbul'daki kent parkları ziyaretçileri üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının çevre yönetişimindeki rolü üzerine bir değerlendirme: Trakya Bölgesi üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de süt üretiminin politik ekolojisi: Değişen pratikler, kırsal geçim kaynakları ve süt hayvanları(2025)