Biyolojide uygulanan dizgeli eğitimin yaratıcı düşünce erişisine etkisi

Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin yaratıcı düşünce erişisine etkisi açısından dizgeli eğitim ve geleneksel eğitim arasında anlamlı bir fark olup olmadığını araştırmaktır. Yarı deneysel yöntemin Ön Test-Son Test Kontrol Gruplu Deseni kullanılan araştırma 2011–2012 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Artvin ili Hopa ilçesi Nuri Vatan Anadolu Lisesi 9. sınıflarında 30 kişinin deney, 30 kişinin kontrol grubu olarak yansız seçildiği 60 öğrenciyle yürütülmüştür. Veri toplama aracı olan Torrance Yaratıcı Düşünce Testleri [TYDT] öğretim süreci başında her iki gruba da ön test olarak uygulanmıştır. Biyolojideki "Bilinçli Birey ve Yaşanabilir Çevre" ünitesi deney grubunda dizgeli eğitim modeli, kontrol grubunda ise, geleneksel eğitim modeline uygun olarak işlenmiştir. Öğretim süreci sonunda TYDT her iki gruba da son test olarak uygulanmıştır. Deney grubu ön test-son testleri ile kontrol grubu ön test-son testlerinin karşılaştırılmasında; bağımlı gruplar t testi, deney ve kontrol grubu ön testleri ile deney ve kontrol grubu son testlerinin karşılaştırılmasında ise; bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu ön testleri arasında yaratıcı düşünce düzeyleri açısından anlamlı bir fark (p>.05) bulunmamıştır. Dolayısıyla gruplar başlangıçta denk kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre deney grubu TYDT ön test-son testleri arasında sözel forma ait; akıcılık 1, esneklik 1, 3, orijinallik 2 puan ortalamaları ile şekilsel forma ait; akıcılık, tamamlanmamış çizgilerin sentezi, sınırları uzatma veya geçme ve fantezi puan ortalamalarında son testler lehine anlamlı bir farklılık varken sözel forma ait; orijinallik 7 puan ortalamalarında anlamlı bir azalma vardır. Kontrol grubu TYDT ön test-son testleri arasında sözel forma ait; akıcılık 2, 3, 5, 6, 7, esneklik 7, orijinallik 1, 4, 5, 6, 7, toplam akıcılık, toplam esneklik ve toplam orijinallik- puan ortalamaları ile şekilsel forma ait; orijinallik, başlıkların soyutluluğu, zenginleştirme, erken kapamaya direnç, hikâye anlatma, başlıkların açıklayıcılığı, içsel görselleştirme puan ortalamalarında anlamlı bir azalma varken şekilsel forma ait; akıcılık, tamamlanmamış çizgilerin sentezi, sınırları uzatma veya geçme puan ortalamalarında anlamlı bir artış vardır. Deney ve kontrol grubunun TYDT son testleri arasında sözel forma ait; akıcılık 1, 2, 3, 4, 6, esneklik 1, 2, 3, 4, orijinallik 1, 2, 4, 6, 7, toplam akıcılık, toplam esneklik ve toplam orijinallik puan ortalamaları ile şekilsel forma ait; başlıkların soyutluluğu, hikâye anlatma, başlıkların açıklayıcılığı, içsel görselleştirme, sınırları uzatma veya geçme puan ortalamalarında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık vardır. Yukarıdaki bulgulara göre; yaratıcı düşünceyi arttırmada dizgeli eğitimin geleneksel eğitime göre daha etkili olduğu sonucuna varmak mümkündür. Anahtar Kelimeler: Biyoloji, Dizgeli Eğitim, Erişi, Geleneksel Eğitim, Yaratıcı Düşünce.