Biyoreaktörler ile yerli bitkisel gen kaynaklarındaki bazı sekonder metabolitlerin doku kültüründe üretilmesi

Bu tez çalışması kapsamında yerli gen kaynaklarında mevcut olan Rosmarinus officinalis L. ve Salvia officinalis L. eksplantlarından kallus kültürünün oluşturulmasını takiben Salvia officinalis L. kalluslarında TIS biyoreaktörü ve jasmonik asit uygulaması ile sekonder metabolit üretiminin arttırılması amaçlanmıştır. Amaç doğrultusunda farklı bitki büyüme düzenleyici konsantrasyonlarına sahip besiyerlerinde ön denemeler yapılmıştır. Ön denemelerde TIS biyoreaktör sistemine en uygun kallus oluşumu elde edilen besiyeri formülasyonu ile sistemin optimizasyonu yapılmıştır. Ön denemeleri ve optimizasyonu takiben Salvia officinalis L. eksplantlarından katı kültürde kallus kültürü oluşturulmuştur. Elde edilen kalluslarda, sekonder metabolit içeriğinin arttırılması amacıyla jasmonik asit uygunlanmış katı besiyeri ve TIS biyoreaktöründe, jasmonik asit uygunlanmamış TIS biyoreaktöründe kültüre alınmıştır. Kültür süresinin sonunda kalluslardan elde edilen ekstraklar toplam fenolik, flavonoid ve antioksidan madde miktarları tespit edilerek, ilgili veriler karşılaştırılmıştır. Elde edilen verilere göre TIS biyoreaktör yöntemi ve jasmonik asit uygulamalarının in vitro kültür koşullarında, klasik in vitro kültür yöntemlerine göre sekonder metabolit içeriğini arttırdığı ve sekonder metabolit üretimi için kullanılabileceği belirlenmiştir.