Bizans İmparatorluğu'nda bir hadım: Ioannes Orphanotrophos

Bizans sarayları ve kurumları içerisinde hadımlar birçok makamda görevlendirilmişlerdir. Saray hadımlarından birisi olarak Paphlagonialı Ioannes, XI. yüzyılın ilk çeyreğinde birçok olayda aktif rol oynamıştır. VIII. Konstantinos'un ölümünün ardından Makedon Hanedanı'nın erkek varisi olmaması dolayısıyla veraset hakkı İmparatoriçe Zoe ile Theodora'ya geçmiştir. Ioannes bu süreçte önce II. Basileios'a, sonra III. Romanos'a hizmet etmiştir. III. Romanos'a komplo düzenlemiştir. Bu komplonun sonucunda kardeşi IV. Mikhail Zoe ile evlenerek tahta çıkmasını sağlamıştır. Kardeşinin adına İmparatorluğun idaresini üstlenmiştir. Özellikle malî idaredeki radikal kararları ile ön plana çıkmıştır. İmparatorluğun vergi politikalarını değiştirmiş ve özellikle Bulgarlardan alınan aynî vergiyi nakdîye çevirmiştir. Ayrıca İmparatorluğun vergi haklarını satmıştır. IV. Mikhail'in iktidarı boyunca siyasî ve askerî olaylarda karar verici olmuştur. Ioannes, bu süreçte baskıcı bir rejim kurmuştur. Dış ilişkilerde, Ioannes'in önceliği Sicilya olmuştur. Sicilya'daki siyasî gelişmeleri yakından takip etmiş ve 1038 yılında da adaya askerî sefer düzenlemiştir. Sicilya'daki gelişmelerin dışında sınırlardaki güvenliği sağlamaya çalışmıştır. Peçenekler, Fatımî Halifeliği gibi İmparatorluğun çatışma halinde olduğu millet ve devletler ile barış yapmıştır. 1040 yılında Petros Delianos liderliğinde Bulgarlar isyan etmiştir. Ioannes'in malî uygulamaları, bu isyanın büyümesine neden olmuştur. IV. Mikhail'in ölümünden sonra yeğeni V. Mikhail'i tahta çıkarmayı başarmıştır. V. Mikhail ile Zoe'nin Ioannes'e karşı düşmanlık göstermesi sonucunda sürgüne gönderilmiştir. 1043 yılında Lesbos Adası'nda gözlerinin kör edilmesinden kısa bir süre sonra ölmüştür. Anahtar Kelimeler: Hadım Ioannes, XI. Yüzyıl, IV. Mikhail, Orphanotrophos, Zoe.