Böbrek taşlarının retrograd intrarenal cerrahi yolla Holmium YAG lazer ile tedavisinde intrarenal sıcaklık değişikliklerinin monitörize edilmesi

Amaç: Lazer sistemlerinin fizikokimyası dolayısıyla çevre etkileşimlerinde ısı enerjisi açığa çıkmaktadır. Canlı dokular, açığa çıkan bu ısı enerjisine belirli bir doz ve süre boyunca maruz bırakıldıklarında termal hasar gelişebilmektedir. Bugünkü bilgilerimizle uygun endikasyonlarda böbrek taşlarının tedavisinde Holmium:Yttrium-Aluminum-Garnet lazer, etkin ve güvenilir bir tedavi modalitesi olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmamızda, böbrek taşlarının retrograd intrarenal cerrahi yolla Holmium:Yttrium-Aluminum-Garnet lazer ile tedavisinde intrarenal sıcaklık değişikliklerinin monitörize edilmesini amaçladık. Gereç ve Yöntem: Mart 2023 ile Ağustos 2023 tarihleri arasında termal prob tespit edilmiş enstrümanın fleksiyon/defleksiyonuna izin verecek lokalizasyonlarda, retrograd intrarenal cerrahi yöntemi ile tedavi edilebilecek boyut ve natürde böbrek taşı olan, çalışmaya katılmayı kabul eden on beş hasta çalışmaya dahil edildi. Lazer sistemi farklı güç (0,8 J/10 Hz, 1,2 J/12 Hz, 1,5 J/20 Hz ve 1,4 J/15 Hz) ve irrigasyon modellerinde (10 cc/dk, 15 cc/dk, 20 cc/dk, yer çekimi irrigasyon ve el yardımlı irrigasyon) aktive edildi. Sıcaklık değişimlerini ölçmek için ölçüm hassasiyeti  0,1°C olan T tip termal prob kullanıldı. Sıcaklık ve zaman değişkenleri kaydedildi. Eşik sıcaklık değeri, domuz üriner sisteminde protein denatürasyonun başladığı 43 °C olarak kabul edildi. Bulgular: İntrarenal sıcaklığın lazer aktivasyonuyla birlikte artmaya başladığı ve bir süre sonra platoya ulaştığı görüldü. Çalışma modelleri arası geçişlerde lazer aktivasyonunun durdurulmasıyla sıcaklık değerinin dramatik şekilde düştüğü görüldü. 8 Watt lazer gücünde hiçbir çalışma modelinde, 14 Watt lazer modelinde 15 cc/dk ve 20 cc/dk irrigasyon modellerinde eşik sıcaklık değerine ulaşılmadı. 8 Watt lazer gücünde ortalama sıcaklık, 10 cc/dk irrigasyon modelinde 20 cc/dk irrigasyon modeline göre daha yüksek bulunmuşken (33,7 °C'ye karşılık 30,2°C; p=0,011); 14 Watt lazer gücünde ortalama sıcaklık; el yardımlı irrigasyon modelinde, yer çekimi irigasyon, 20cc/dk, 15 cc/dk ve 10 cc/dk irigasyon modellerine göre en düşük değerde bulunmuştur (31,1 °C'e karşılık sırasıyla 36,1 °C, 33,5 °C, 35,7 °C, 37,1 °C; p<0,001). Univariate ve multivariate regresyon modellerinde lazer gücü ve irrigasyon hızının ortalama sıcaklık üzerine anlamlı etkisinin olduğu (p<0,001), lazer gücünün arındırılmış etkisinin irrigasyon hızına göre daha yüksek olduğu ve ortalama sıcaklığın yaklaşık %50,1'lik kısmının lazer gücü ve irrigasyon hızı değişkenleri ile açıklanabileceği bulunmuştur. Vakalarda perioperatif ya da postoperatif dönem komplikasyon gelişmemiş, takip kreatinin değerleri açısından preoperatif dönem, postoperatif birinci gün ve postoperatif birinci ay arasında fark görülmemiştir (0,82 mg/dL'ye karşılık sırasıyla 0,80 mg/dL, 0,80 mg/dL; p=0,570). Sonuç: Holmium: Yttrium-Aluminum-Garnet ile intrarenal lazer litotripsi sırasında kaliksiyel sıvıda sıcaklık artışı meydana gelebilmektedir. Daha düşük lazer gücü, sürekli ve daha yüksek irrigasyon hızlarında intrarenal sıcaklık güvenli termal aralıkta tutulabilmektedir. 43 °C eşik değer olarak kabul edildiğinde, sıcaklığın belirli bir süre eşik değer ve üzerinde seyretmesi postoperatif böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilememektedir, ancak güvenilir termal doz ve süre henüz bilinmediğinden özellikle cerrahi sırasında yüksek lazer gücü ve düşük irrigasyonlarda çalışıldığı durumlarda sıcaklık artışı problemi her zaman operatörün aklında olmalıdır. Anahtar Kelimeler: Retrograd intrarenal cerrahi, Holmium:Yttrium-Aluminum-Garnet lazer, İntrarenal sıcaklık, Lazer litotripsi