BRİCS-T ülkelerinde doğrudan ve dolaylı yatırımların ekonomik büyümeye etkisi

19. yüzyılın ortalarından itibaren özellikle gelişmiş ülkelerdeki ekonomilerde yabancı sermaye yatırımlarının büyük bir paya sahip olması, yabancı sermaye yatırımlarına yönelik araştırmaları artırmış olduğu bilinmektedir. Doğrudan ve dolaylı yabancı sermaye yatırımlarının gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyümesinde büyük önem arz ettiği bilinen bir diğer yargıdır. Küresel ekonomi acısından bakıldığında, doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımların hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için büyük önem taşıdığı bilinmekte ve yabancı sermaye yatırımcılarını kendi ülkelerine çekebilme konusunda rekabet ettikleri bilinmektedir. Ekonomideki büyüme oranlarıyla BRICS-T ülkeleri, dünya çapında dikkatleri üzerlerine çektikleri görülmektedir. Böylece BRIC (Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin) ülkelerinin yoğun nüfus ve yüksek büyüme oranıyla 2050 yılında Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya ile birlikte G6'yı oluşturacağı öngörüsü, bu ülkeler üzerinde yapılan çalışmaları hızlandırdığı bilinen yargılar arasındadır. Rus ekonomisi, doğal kaynakların zenginliği, yüksek istihdam, yüksek eğitim seviyesi, düşük kamu borcu ve askeri teknoloji gibi nedenlerden dolayı dünya konumunda büyük avantaja sahip ülkelerden biridir. Hindistan ekonomisi, satın alma gücü bakımından nominal olarak dünyanın en büyük yedinci ülkesidir. Hindistan, yüksek ekonomik büyümesine istikrarlı bir şekilde devam ederken, dünyanın en büyük sekizinci ihracatçısı ve ticari hizmetlerde en büyük onuncu ithalatçısıdır. Çin ekonomisi sanayileşme ve dış ticarete yönelik stratejik politikalar ile dünyanın en büyük ikinci ihracata dayalı ekonomisi haline gelmiştir. Çin, ticari faaliyetlerinde büyük artış sağlayan reformları ile birlikte küresel ticarette çok önemli bir konumundadır. Güney Afrika, önemli deniz taşımacılığına sahip bir ülkedir. Güney Afrika'da ekilebilir arazinin fazla olmasına rağmen tarımın milli gelirde payı azdır. Güney Afrika ülkesi altın, elmas, platin, demir, otomobil parçaları ve çelik ihracatı yapmaktadır. Türkiye, önemli deniz ve kara ticaret yolları üzerinde bulunması ve Asya ve Avrupa kıtalarını birleştirmesi sebebiyle jeostratejik güce sahiptir. Motorlu taşıtlar, mekanik makine ve makine teçhizatları ve bunların parçaları ile beyaz eşya ihracat etmektedir. BRICS-T ülkeleri arasında Çin, Hindistan, Rusya ve Brezilya'nın GSYİH oranları istikrarlı bir şekilde artmaktadır. 2014 yılı sorası Rusya ve Brezilya'nın GSYİH oranında düşüş yaşasa da Türkiye'ye nazaran daha yüksek GSYİH oranına sahiptirler. Çin ve Rusya dışındaki diğer ülkeler dış ticaret açığı vermektedir. Türkiye fiyat istikrarında dalgalanmalar yaşarken, BRICS ülkelerinde genellikle istikrar sağlanmaktadır. Çin, Hindistan ve Rusya düşük işsizlik oranıyla dikkat çekerken, Türkiye ve Brezilya, Güney Afrika'dan sonra bu ülkeler arasında düşük işsizlik oranında ikinci konumdadır. Bu çalışmada, BRICS-T (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) ülkelerinin doğrudan ve dolaylı yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemektedir. Doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımların BRICS-T ülkelerinin ekonomik büyümesini hangi düzeyde etkilediğini ortaya çıkarmak amacıyla Dünya Bankasının veri tabanından, bu ülkelere ait 1999-2018 yılları arasına ait doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme oranının verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz yönteminde serilerin durağanlığı, 1999-2018 verilerinde bulunan yatay kesit bağımlılığı nedeniyle ikinci nesil panel birim kök testi kullanılarak test edilmiştir. ARDL modeli, değişen yoğunluklardaki durağan serilere uygulanmış ve değişkenler arasında kısa ve uzun vadeli ilişkileri test edilmiştir.