Büyük İskender sonrası Helenizm ve Diadokh Antigonos Monophtalmos (M.Ö. IV. yüzyıl)

M.Ö. 356 yılında Makedonya'nın başkenti olan Pella'da doğan Büyük İskender'in babası Kral II. Philippos, annesi Olympias'dır. Büyük İskender çocukluk döneminde Aristoteles'ten Yunan kültürü üzerine dersler almıştır. Büyük İskender 20 yaşına geldiğinde babası II. Philippos'un Pers seferini gerçekleştiremeden bir suikast ile öldürülmesi ile birlikte 13 yıl sürecek olan hükümdarlık dönemi başlamıştır. Büyük İskender babasının yapmadığı Asya seferini gerçekleştirmiş, Hindistan'a kadar uzanan bilinen dünyanın çoğunu ele geçiren büyük bir lider olmuştur. Büyük İskender ele geçirdiği yerlerde Yunan dili ve kültürünün hâkim olduğu bir dünya imparatorluğu kurmayı arzu etmiştir. Ancak M.Ö.323'te yakalandığı sıtma hastalığından kurtulamayarak bu hayalini gerçekleştiremeden ölmüştür. Diadokh Antigonos'un M.Ö. 382 yılında Makedonya'da doğduğu bilinmekle beraber ailesi hakkında fazla bilgi yoktur. Büyük İskender'in babası II. Philippos'un generallerinden biri olan Diadokh Antigonos, II. Philippos döneminde bilinmeyen bir savaşta tek gözünü kaybederek Monophtalmos (tek gözlü) lakabını almıştır. Diadokh Antigonos Monophtalmos, II. Philippos'dan sonra oğlu Büyük İskender'in de generalliği yapmıştır. Granikos savaşından sonra Frigya satrapı olarak görev yapmıştır. Zeki ve strateji uzmanı olarak şöhret kazanmıştır. Büyük İskender sonrasında Anadolu'da kendi Helenistik krallığını kurmuş ve parçalanmış olan imparatorluğu yeniden birleştirmek istemiştir. Bunun için diğer Diadokhlarla mücadelelere girişmiştir. Fakat M.Ö. 301 yılında İpsos Savaşı'nda hayatını kaybetmiştir. Yunan kültürünün, Büyük İskender ile geniş coğrafyalara ulaşmasıyla birlikte Akdeniz ve Ön Asya'da ki diğer kültürler ile kaynaşması sonucunda yeni bir kültür olarak Helenizm ortaya çıkmıştır. Bu kültür kaynaşması sadece Büyük İskender dönemi ile sınırlı kalmayıp ölümünden sonra halefleri tarafından devam ettirilmiş, etki alanı da oldukça fazla olmuştur. Büyük İskender'in halefleri kendi krallıklarını kurduktan sonra da hüküm sürdükleri bölgelerde Helenizm kültürünün etkisini arttırmak için ellerinden geleni yapmışlardır. Helenizm kültürü ile sanat, tarih, mimari, coğrafya ve felsefe alanlarında birçok eser ortaya çıkmıştır. Eski şehirler mimari özellikleri korunarak yeniden dizayn edilmiş, yeni kurulan şehirlere eski mimari özellikler yansıtılmıştır. Uzun süre etkili olan Helenizm kültürünün Aktium savaşı sonrası etkinliği yavaş yavaş ortadan kalkmıştır.