Büyükçekmece Baraj Gölü'ndeki bentik diyatomların mevsimsel değişimi

Büyükçekmece Baraj Gölü'nde bulunan bentik diyatomları ve bunların dağılımları üzerinde etkili olan ekolojik değişkenleri belirlemek amacıyla, 2019 yılında mevsimsel olarak yapılan çalışmada, beş istasyondan toplanan örneklerin incelenmesi sonucu, altı sentrik ve 97 pennat olmak üzere toplam 103 bentik diyatom türü teşhis edilmiş ve belirlenen bu türlerden 54'ünün göl için yeni kayıt olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada tür çeşitliliği bakımından mevsimler ve istasyonlar arasında belirgin farklılıkların olmadığı gözlenmiş, Achnanthidium sp. ve Cocconeis placentula türlerinin çalışma boyunca, Gomphonella olivacea'nın ise özelllikle Şubat örneklemesinde daha baskın oldukları belirlenmiştir. Pennat diyatom türleri, sentrik diyatom türlerine oranla daha sık gözlenmiş ve her iki grup epipelik habitatı (87 taksa) daha çok tercih etmişlerdir. Çalışmada epifitik habitat (66 taksa) ise daha az tercih edilmiştir. Çalışmada ekolojik değişkenlerden sıcaklık (5,01-26,65°C), tuzluluk (‰0,25-0,88), çözünmüş oksijen (3,87-18,96 mg/L), pH (7,49-8,28), iletkenlik (0,312-1,322 mS/cm), toplam çözünmüş katı madde (0,271-1,125 g/L), askıda katı madde (0-0,024 g/L), klorofil-a (0,08-3,20 µg/L), biyolojik oksijen ihtiyacı (3,79-20,46 mg/L), nitrit+nitrat-N (0,77-98,38 µg-at N/L), amonyum-N (0,04-4,34 µg-at N/L), fosfat-P (0,69-41,74 µg-at P/L), silikat-Si (2,32-122,17 (µg-at Si/L), toplam azot (0,81-99,56 µg-at N/L) ve toplam fosfor (1,24-108,39 µg-at P/L) değerleri de ölçülmüştür. Bentik diyatom türleri ve ekolojik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan Spearman'ın sıra korelasyonuna göre türler üzerinde daha çok tuzluluk, iletkenlik, AKM, TÇKM ve besin elementlerinin etkili olduğu ve bu besin elementlerinin de özellikle epilitik habitatta yaşayan türler üzerinde etki gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca, Shannon-Weaver'ın çeşitlilik, Simpson'un baskınlık, Pielou'nun düzenlilik indeksleri ile sıklık ve benzerlik analizleri uygulanmıştır. Yapılan su kalitesi indekslerine göre de tür bolluğu bakımından istasyonlar ve habitatlar arasındaki benzerliği tespit etmek için Bray-Curtis indeksinden yararlanılmıştır. Ayrıca, istasyonlar arası ve örnekleme dönemleri arası benzerliği ekolojik değişkenler açısından ortaya koymak için Öklid mesafesi hesaplanmıştır ve çalışma boyunca istasyonlar ve örnekleme dönemlerinin kendileri arasında gruplandıkları belirlenmiştir. Baraj gölündeki istasyonların su kalite sınıfları, ekolojik statüsü ve trofik düzeyi de belirlenmiş, genel olarak istasyonların çoğunun II. sınıf (iyi, oligo-mezotrofik) su kalitesinde olduğu ve ötrofik ile hiperötrofik şartların gözlenmediği belirlenmiştir.