Çakıldak fındık çeşidinde damla sulama sısteminde farklı su seviyesi uygulamalarının verim ve kaliteye etkisi

Türkiye, dünya fındık üretimi ve ihracatında lider konumdadır. Buna karşılık dekara fındık verimi değerlerimiz diğer üretici ülkelerden daha düşüktür. Fındıkta verim üzerine birçok faktör etki etmekte olup, bunlardan biri de sulamadır. Özellikle meyve gelişim döneminde yaşanan su noksanlığı, ürünün hem miktarını hem de kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Su stresi; meyve içinin tam dolmaması, boş meyve oranının artması, yaprak dökümü ve hastalıklara karşı toleransın azalması gibi birçok soruna yol açmaktadır. İklim değişikliği ile birlikte yağış rejimlerinde meydana gelen düzensizlikler, bu sorunu daha da artırmaktadır. Bu bağlamda, fındık üretiminde etkin ve doğru planlanmış sulama uygulamaları, verimliliği ve kaliteyi artırmak açısından önem arzetmektedir. Bu çalışmada, Samsun ili Çarşamba ilçesinde yetiştirilen 'Çakıldak' fındık çeşidinde damla sulama yöntemi ile uygulanan dört farklı su seviyesinin (kontrol, %33, %66 ve %100) verim ve meyve kalite özellikleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Kabuklu meyve kalınlığı ve kusurlu iç oranı hariç, diğer incelenen özellikler üzerine sulama düzeylerinin etkisi önemli bulunmuştur (p<0.01). Sulama düzeylerine bağlı olarak, çotanaktaki meyve sayısı 2.52 (kontrol)-2.78 (%100), verim 457.90 (kontrol)-602.85 kg da-1 (%100), kabuklu meyve ağılrığı 1.89 (kontrol)-2.31 g (%100), iç meyve ağırlığı 0.91 (kontrol)-1.31 g (%66), iç oranı %48.39 (kontrol)-57.92 (%100), kabuk kalınlığı 0.73 (%100)-0.93 mm (kontrol), göbek boşluğu 0.59 (%100)-1.14 mm (kontrol), kabuklu meyve iriliği 17.08 (kontrol)-17.55 mm (%100), iç meyve iriliği 12.69 (kontrol)-13.56 mm (%66), sağlam iç oranı %83.3 (kontrol)-94.1 (%66), kusurlu iç oranı %2.22 (%66)-7.37 (kontrol), boş meyve oranı %3.61 (%66)-9.33 (kontrol), kül oranı %2.62 (%33)-2.80 (%66) ve yağ oranı %52.55 (kontrol)-58.67 (%100) arasında belirlenmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, verim ve meyve kalite özellikleri bakımından %66 ve %100 sulama düzeyleri arasındaki farklılıklar önemsiz bulunmuştur. Bu bağlamda sınırlı su kaynaklarının daha etkin kullanılması ve fındıkta verim ve kalitenin arttırılması için %66 düzeyinde yapılan sulama kayda değer sonuçlar vermiştir.