Çalışanların proaktif kişilik özellikleri ile iş becerikliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi: Munzur Üniversitesi idari personel örneği

Günümüzün sürekli değişen rekabetçi ve zorlu iş ortamı çalışanların sorumluklarını yerine getirmekten çok daha fazlasını yapmalarını zorunlu kılmıştır. İş tanımının da ötesinde yapılacak işlerde, yüksek performans, öngörülen problemlerin çözülmesi ve fırsatların yaratılması anlamına gelen "proaktif olmak" kavramı önemli hale gelmiştir. Bu sebeple örgüt çalışanlarının inisiyatif almaları ve proaktif davranış sergileyerek proaktif kişilik yapılarını ön plana çıkarmaları bir gereklilik haline gelmiştir. Son yıllarda giderek önemi artan iş becerikliliği davranışı ise, hem örgütler hem de çalışanlar için önemli sonuçlara yol açan bir proaktif davranış biçimi olarak görülmektedir. İş becerikliliği aynı zamanda çalışanların görevlerinde veya işlerinin ilişkisel sınırlarında yaptığı fiziksel ve bilişsel değişikliklerle ilgili bir süreçtir. Dolayısıyla araştırma konusu "proaktif kişilik" ve "iş becerikliliği" kavramları değişen koşullara ayak uydurma açısından yönetim alanında iki önemli davranış biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, çalışanların proaktif kişilik özellikleri ile iş becerikliliği arasındaki ilişkiyi belirlemek ve proaktif kişilik ve iş becerikliliği düzeylerini yordamada demografik değişkenlerin rolünü incelemektir. Araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemiyle Tunceli ili Munzur Üniversitesi'nde görev yapan 176 idari personelden yüz yüze anket tekniği ile elde edilmiştir. Parametrik açıdan elde edilen veriler normal dağılım göstermediğinden gruplar arası yapılan karşılaştırmalarda anlamlılık düzeyleri, iki seçenekli değişkenlerde Mann Whitney U Testi ile ikiden fazla seçenekli değişkenlerde ise Kruskal Wallis H Testi ile gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler IBM SPSS 26.0 istatistik programı aracılığıyla analize tabi tutulmuştur. Katılımcıların proaktif kişilik algılarının ve iş becerikliliği algılarının ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, idari personellerin proaktif kişilik algılarının, iş becerikliliği ve iş becerikliliğin alt boyutları (görev becerikliliği, bilişsel beceriklilik ve ilişkisel beceriklilik) ile istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca idari personellerin proaktif kişilik algılarının görev yapılan idari birime göre, iş becerikliliği algılarının ise yaşa göre, görev yapılan idari birime göre ve toplam hizmet süresine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği de bulgulanmıştır.