Investigation of water-waste rock interactions related environmental effects in Çeltikçi coal field, Ankara - Turkey

Bu araştırmanın amacı, Çeltikçi formasyonu kömür yatağına ait potansiyel pasa kayaç örneklerini (Bostantepe I, Aşağı Çavuşlar II ve Yukarı Çavuşlar III) kullanarak, su-kayaç etkileşimlerine bağlı asit kaya drenaj potansiyeli, sızıntı suyu kimyası ve ilgili prosesleri test koşullarında incelemek ve atmosferik pasa koşullarında drenaj sızıntı suyu kimyasını tahmin etmektir. Araştırma için mineralojik, statik (asit baz muhasebesi, net asit üretimi) test, kısa süreli sızıntı testi ve uzun süreli kinetik testi verileri toplanmıştır. Örneklerde kil, karbonat, sülfat ve sülfit minerallerinin yanı sıra silikat, oksit ve hidroksit mineralleri gözlenmiştir. Test numuneleri ARD potansiyelinin I> II> III diziniminde olduğu belirlenmiş ve ayrıca numunelerin kısa ve uzun vadede asit kaya drenajı potansiyeline sahip olmadıkları sonucuna varılmıştır. Kısa süreli ve kinetik sızıntı testlerine göre düşük-yüksek konsantrasyonlarda metal salınımı meydana gelebilir. Nispeten yüksek As, Mo ve SO4 konsantrasyonları gözlenmiştir. Ön fizibilite pasa varsayımları ve iyileştirme uygulaması yapılmayacağı varsayımlarına dayalı hidrojeokimyasal modelleme sonuçları; pasa sızıntı suyunun CO2 değişimine kapalı system koşullarında asidik karakterde ve atmosferik CO2 koşullarında ise bazik karakterde olacağına işaret etmektedir. Sistem karbondioksit değişimine kapalı olduğunda Al, As, Fe, Pb, V konsantrasyonları tüm durumlarda ve Cd/Cr/Zn konsantrasyonları bazı durumlarda ve atmosferik CO2 koşullarında ise As, Si, V konsantrasyonları tüm durumlarda ve Cd/Pb/Zn konsantrasyonları bazı durumlarda maksimum çevresel kalite limitlerinden fazla olabilir. Saha koşullarında muhtemelen kademeli açık-kapalı CO2 koşulları gelişecektir. Duyarlılık analizlerine göre, infiltrasyon miktarı arttığında, yağmurlu gün sayısı azaldığında ve SI kriterleri azaldığında konsantrasyonlar genel olarak az da olsa azalma eğilimi gösterecektir. Anahtar Kelimeler: Çeltikçi kömür sahası, Asit kaya drenajı, statik test, liç test, kinetik test