Cemâliyyâtü's-Sûreti'l-Fenniyyeti fî Şi'ri'l-Medîh (Safiyyuddin e l-Hillî Enmûzecen) –dirase tahliliyye

Araştırmacı, analitik bir çalışma yoluyla Safiyyüddin El Hilli'nin methiye şiirindeki sanat görüntüsünün estetiklerini ele almıştır. Bu çalışmanın önemi, bu dönemde tanınan ileri düzeydeki şairlerden biri olan Safiyyüddin El Hilli'nin sanat görüntüsünü ele almasıdır. El Hilli, iyi anlatım, güzel ve ilginç sanat görüntüsü ile öne çıkan üstün şairlerden biridir. Bu araştırmanın amacı, El Hilli'nin methiye şiirindeki sanat görüntüsünün anlamını ve estetik işlevini belirlemek, methiye şiirindeki sanat görüntüsünün estetik ve retorik özelliklerini ortaya koymak ve bazı methiye şiiri örneklerini analiz ederek sanat görüntüsünün türlerine ışık tutmaktır. Araştırma, tanımlayıcı ve analitik bir yöntemle ilerlemiş olup, sanatsal görüntülerin retorik bir analizini yaparak güzellik unsurlarını ortaya çıkarmış ve El Hilli'nin psikolojik dünyasına, düşüncesine ve yaratıcılığına girmeyi sağlayan anlamları incelemiştir. El-Hilli'nin bu sanat görüntülerini kullanmasının nedenlerini de ortaya koymuştur. Bu çalışma, methiye şiirinde sanat görüntüsünün estetik işlevi, mecazi ve kinayeli görüntüler ile methiye şiirindeki teşbihli görüntüler başlıkları altında bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Bu mütevazı araştırmada elde edilen bulgulara göre dikkat çekilmesi gereken en önemli sonuçlar şunlardır: Şair Safiyyüddin El Hilli'nin nesir yaratımını ele alan çalışmaların yapılması ve bu çalışmalarda retorik güzellik unsurlarının açıklanması gereklidir çünkü bu unsurlar araştırmaya değer zenginliktedir. Kölemen devrinde genel olarak ve Safiyyüddin El Hilli özelinde methiye ile diğer konular, özellikle mersiye ve övgü arasındaki ilişkinin incelenmesi gerekmektedir. Araştırmacılarca, analitik estetik retorik derslerine daha fazla yer verilmelidir, çünkü bu dersler; o muazzam Arap edebiyatımızın güzellik unsurlarını ortaya koyma yeteneğine sahiptir. Ayrıca, birçok modern eleştirmenin iddia ettiği gibi, Arap retoriğinin Aristoteles ve diğer Yunanlılardan etkilendiğini ve sadece onlardan alıntılandığını öne süren iddialar dikkatlice değerlendirilmelidir. Bu eleştirmenlerin bazıları cehaletlerinden, bazıları ise kasıtlı olarak Arap retoriğini küçümsemişlerdir. Kölemen devri edebiyatına dair genel aşağılayıcı bakış açısı, bu dönemi ele alan kitaplarda yaygındır; halbuki bu dönemde incelenmeyi hak eden önemli isimler bulunmaktadır. Dolayısıyla, 'Siyasi Çöküş' teriminin edebi duruma genellenmemesi gerekmektedir. El-Hilli'deki bediiyat incelenmesi genişletilmelidir, çünkü divan ve bediiyat kafiye açısından zengin ve bol materyale sahiptir. Anahtar kelimeler: Edebiyat – Retorik - Estetik - Sanat Görüntüsü - Safiyyüddin El Hilli.