Türkiye'deki yüksek binaların karakteristik yapısal özellikleri ve dinamik davranışı

Türkiye'nin büyük şehirlerinde bulunan 10 ve 30 kat arası betonarme perde duvarlı yüksek binalar, Performansa Dayalı Deprem Mühendisliği (PDDM) sistematik çerçevesi altında incelenmiştir. Istanbul, Ankara, Bursa ve Mersin şehirleri başta olmak üzere yüksek binaların yoğunca bulunduğu şehirlerinden teknik çizimler içeren bir bina envanteri derlenmiştir. Envanterdeki binalar detaylı bir biçimde istatistiksel yöntemler aracılığıyla incelenip altı referans bina modeli üretilmiştir. Yapısal davranış ile belirlenen referans sahasındaki (yüksek deprem tehlikesi teşkil eden) deprem tehlikesinin ilişkilendirilmesi için Koşullu Spektrum yöntemi kullanılarak yer hareketi seçim ve ölçeklendirmeleri yapılmıştır. Büyük şehirlerdeki perde duvarlı betonarme yüksek binaların 475-yıl dönüş periyoduna sahip (tasarım depremi) deprem senaryosuna kadar tatmin edici performans göstermiştir. Fakat deprem tehlike seviyesindeki artışın (örneğin, 2475-yıl dönüş periyoduna sahip beklenen en büyük deprem) binalarda onarılamaz veya ileri hasar seviyelerinin gözlenmesine sebep olabileceği gözlenmiştir. Bu durum olası maddi kayıplar açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, Türkiye'nin sismik tehlike teşkil eden bölgelerindeki yüksek bina envanterinin maliyet açısından etkinlik, hasar görebilirlik fonksiyonlarının araştırılması gibi çalışma konularında ön-bilgi olarak kullanılabilecek niteliktedir.