Çocuk ebeveyn ilişki terapisi eğitiminin 3-6 yaş arası çocukların dil gelişimi ve sosyal gelişimine etkisinin incelenmesi

Kişiliğin temelinin atıldığı ilk altı yıl, insan gelişiminin yaşam boyu süren etkilerini ortaya koyması bakımından kritik bir dönemdir. Bu süreçte çocuk, çevresine uyum sağlama, insanlarla etkileşim kurma ve toplumsal yaşama katılma gibi beceriler edinmektedir. Sosyal gelişim, dil becerileri, iletişim ve çevreyle kurulan ilişkiler aracılığıyla şekillenmekte; sağlıklı sosyal gelişim ise bireyin yaşamının ileriki dönemlerinde akademik, sosyal ve duygusal uyumunu doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle okul öncesi dönem hem bireysel hem de toplumsal düzeyde büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Çocuk-Ebeveyn İlişki Terapisi eğitiminin 3–6 yaş arası çocukların dil ve sosyal gelişimleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmaya katılan çocukların %40'ı kız, %60'ı erkek olup, yarısının kardeşi bulunmamaktadır. Katılımcıların yalnızca %22,2'si okul öncesi eğitim almış, ailelerin %90'ı orta gelir düzeyindedir. Velilerin eğitim durumuna bakıldığında, yarısının üniversite mezunu olduğu belirlenmiştir. Çocuklara üçer ay arayla Denver II Gelişimsel Tarama Testi uygulanmış, sonuçlar çocukların genel olarak normal gelişim düzeyinde olduklarını göstermiştir. Ancak ön test, son test ve izleme testleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamıştır. Sosyal yetkinlik, empati ve filial terapi problem kontrol listesi sonuçları da benzer şekilde anlamlı değişim göstermemiştir. Bununla birlikte korelasyon analizleri, sosyal yetkinlik ve davranış boyutlarının kendi içinde tutarlı olduğunu ortaya koymuştur. Literatürle karşılaştırıldığında, özellikle dil gelişimi alanında duyarlılığın belirgin olduğu, Denver II'nin kültürel sınırlılıklarının sonuçlar üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Filial terapiye dair literatürde olumlu sonuçlar raporlanmasına rağmen, bu çalışmada anlamlı farklılıkların gözlenmemesi örneklem büyüklüğü ve uygulama süresinin sınırlılığı ile açıklanabilir. Sonuç olarak, kısa vadeli bir uygulamanın çocukların gelişimsel ve sosyal-duygusal özellikleri üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etki yaratmadığı belirlenmiştir. Gelecek araştırmaların daha geniş örneklemlerle, uzun süreli uygulamalarla ve farklı ölçme araçlarıyla desteklenerek yürütülmesi, bulguların genellenebilirliğini artıracak ve daha güvenilir sonuçlar sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Ebeveyn İlişki Terapisi, Dil Gelişimi, Sosyal Gelişim