Çocuk yoğun bakım ünitemizde mekanik ventilatöre bağlı olarak izlenen akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) tanılı hastaların geriye dönük değerlendirilmesi

Çocuk yoğun bakım ünitemizde mekanik ventilatöre bağlı olarak izlenen akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) tanılı hastaların geriye dönük değerlendirilmesi Mehmet Geyik Alveolo-kapiller membranın geçirgenliğinin artmasına bağlı olarak gelişen ve her iki akciğeri de etkileyip, diffüz ve nonkardiyojenik özellikteki akut akciğer hasarına akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) denilmektedir. Ülkemizde bu konuda yapılmış yeterli çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda çocuk yoğun bakım ünitemizde ARDS tanısı ile takip edilen hastaların klinik, demografik ve laboratuvar özelliklerinin incelenmesi ve sağkalım durumu üzerine etkisi olan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Retrospektif olarak gerçekleştirilen bu çalışma, 2013-2018 yılları arasında Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde izlemi gerçekleşen 3034 hastadan mekanik ventilatörde takip edilen ve ARDS tanılı 40 hasta verisi ile gerçekleştirildi. Hastaların klinik ve laboratuvar özellikleri, mekanik ventilatör parametreleri, çocuk yoğun bakım mortalite (PIM, PIM-II, PRISM) ve organ yetmezliği skorlamaları (PELOD) incelendi. Analizler SPSS 23 paket programı ile Ki-kare, Fisher ve Mann Whitney U Testleri kullanılarak gerçekleştirildi. Çalışma grubunun 18'i kız (%45), 22'si erkekti (%55). Hastaların yaş ortalaması 45,25±56,63 ay idi. En sık yatış tanısıpnömoni (%40) idi. ARDS hastalarının 27 (%67,5)'si pulmoner, 13 (%32,5)'ü ekstrapulmoner ARDS olarak sınıflandırıldı. 16 kişi (%40) basınç kontrollü modda, 2 kişi (% 5) volüm kontrollü modda ve 22 kişi (%55) hem basınç hem de volüm kontrollü modda takip edilmişti. Hastaların yoğun bakımda kalış sürelerinin medyan değeri 17,5 gün idi ve mekanik ventilatörde kalma sürelerinin medyan değeri 276,5 saat idi. 17 (%42,5) hasta hiçbir tedavi yöntemine cevap alınamadan kaybedilmişti. Yaşayan hastaların PIM, PIM-II, PELOD skorları, PİP, PEEP ve HIZ değerleri ile tedavide dobutamin kullanım oranları anlamlı düzeyde daha düşük bulundu. Ölen hastalarda yoğun bakım yatış süresi ve mekanik ventilatörde kalma süresi daha kısa bulundu. Pulmoner ARDS hastalarında PIM, PIM-II, PRISM ve PELOD skorları, üre ve kreatinin düzeyleri daha düşük, pH ve HCO3 düzeyleri daha yüksek bulundu. Yoğunbakım ünitemizde ARDS hastaları etkin bir şekilde tedavi edilebilmişlerdir. Tüm çabalara rağmen bazı hastalar kaybedilmiştir. Ölen hastalarda ortalama PIM, PIM-II, PELOD skorları, PİP, PEEP ve HIZ değerleri ile inotrop ihtiyacının varlığı anlamlı yüksek saptandı. Ayrıca; ortalama yoğun bakım yatış süresi ve mekanik ventilatörde kalma süresi de ölen hastalarda anlamlı düşük saptandı. Sonuçlarımızın çok merkezli ve fazla sayıda hasta içeren çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir