Çocuklarda akut pankreatit: 133 hastanın geriye dönük incelenmesi

Amaç: Akut pankreatit (AP) çocuklarda görülen en sık pankreatik hastalıktır ve son yıllarda sıklığı giderek artmaktadır. Yaptığımız çalışmada akut pankreatit tanısı alan çocuklarda hastalığın seyrinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç yöntem: Bu çalışmada Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji kliniğinde 2010-2022 yılları arasında akut pankreatit tanısı alan 133 hasta geriye dönük olarak incelendi. Hastaların, demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, laboratuvar tetkikleri, görüntüleme yöntemleri, etiyolojik nedenleri, hastalık şiddeti, prognozu, tedavi yöntemleri, hastane yatış süreleri ve yoğun bakım ihtiyaçları retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların 61'i (%45,9) kız, 72'si (%54,1) erkekti ve yaş ortalaması 11,24,8 yıldı. Etyolojik olarak en fazla (%30,8) obstrüktif nedenler saptandı.Sonrasında sırasıyla idiopatik (%29,3), ilaca bağlı (%15) nedenler, travma (%9,8), enfeksiyon (%6,8), kronik hastalık (%6), metabolik hastalık (%1,5) nedenli pankreatitler gelmekteydi. Başvuru semptomu ve bulgularından en fazla karın ağrısı (%88,7) ve bulantı kusma (%77,4) saptandı. Ateş hastaların %14,3'ünde eşlik etmekteydi. Hastaların %83'ünde amilaz, %82'sinde lipaz düzeylerinin normalin üç katı olduğu, amilaz ve lipaz için ortalama enzim düzeylerinin sırası ile 918991 IU/L ve 22253293 IU/L olduğu saptandı. Hastaların başvuru anında elde edilen değerlerinde beyaz küre ortalama 111425550 /mm3 olarak saptandı, %46'sında lökosit düzeyleri normalin üzerindeydi. CRP değerleri başvuru anında ortalama 38,572,8 mg/L ölçülmüş olup, %66 hastada normalin üzerindeydi. Sırasıyla albümin, kalsiyum, LDH ve BUN değerleri ortalama 4,230,56 gr/dL, 9,630,56 mg/dL, 301182 U/L ve 11,9510,48 mg/dL olarak ölçüldü. Klinik olarak düzelme ve oral beslenmeye başlama zamanı ortalama 3,953,29 gün, laboratuvar parametrelerinin normale dönme zamanı ise 10,7411,73 gün olarak saptandı. Hastaların 123'ünde (%92,5) antibiyotik kullanımı vardı, %48,9'una somatostatin analoğu (oktreotid) verilmiş olup ortalama kullanımı 7,3 gün olarak bulundu. Hastane yatış gün ortalaması 9,538,58 gün idi, 4 hasta (%3) yoğun bakımda izlendi. En sık komplikasyon %17,3 oranı ile sekonder enfeksiyon/sepsis idi, ikinci sıklıkta psödokist (%8,3) saptandı. Tekrarlayan pankreatit atağı hastalarımızın %12'sinde görüldü. Sonuç: Çocukluk çağı pankreatitlerin en önemli nedenleri biliyer obstruktif patolojiler, ilaçlar, sistemik hastalıklar ve travmadır. Özellikle şiddetli AP hastalarında yakın klinik izlem, uygun tedavi yaklaşımları ile ciddi komplikasyonların önüne geçilmesi mümkündür. Anahtar sözcükler: Akut pankreatit, çocukluk çağı, tekrarlayan pankreatit, etyoloji, psödokist