Çocuklarda egzersizle oluşturulan hafif dehidrasyonun motor beceri ve bilişsel performansa etkileri

Egzersizin motor beceri ve bilişsel performans üzerindeki etkisi aynı zamanda hidrasyon durumuna duyarlıdır. Beyin işlevinin dehidrasyon nedeniyle bozulabileceği ve sonuç olarak motor beceri ve bilişsel performansta bozulmaya yol açabileceği varsayılmaktadır. Ancak araştırmaların çoğu, genellikle sıcakta egzersiz yapan genç sağlıklı yetişkinler üzerinde yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarının tutarsız olması da herhangi bir sonuca varılmasını engellemektedir. Bulgular tutarlı olsa bile, yorgunluk ve artan sıcaklık gibi kafa karıştırıcı değişkenler, bu bulguları yorumlamayı engellemektedir. Ayrıca çocuklar üzerinde bu alanda çok az çalışma yapılmıştır. Bu sebeple veriler oldukça az ve yetersizdir. Araştırmamızda egzersizle tetiklenen hafif dehidrasyonun günlük hayatında rutin fiziksel aktivite yapan/yapmayan çocuklarda motor beceri ve bilişsel performans üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçladık. Çalışmaya yansız atama yoluyla gruplardan biri fiziksel olarak aktif (haftada 150 dk fazla egzersiz yapan) (n:57), diğeri sedanter (n:55) olmak üzere toplan 12-13 yaş grubu 112 çocuktan oluşan 2 grup dâhil edildi. Çalışmada; hidrasyonlu ve hafif dehidrasyonlu olarak değerlendirmek için tekrarlanan ölçümlerle dengelenmiş bir tasarım uygulandı. Hidrasyon durumlarını dengelemek amacıyla 12 saatlik hidrasyon programı uygulandı. Hidrasyonlu ölçümlerden sonra çocuklara, normal oda sıcaklığında (sıcaklık: 21±0.5 °C; nem: %45-50) yaklaşık doksan dakika orta yoğunlukta aralıklı egzersiz yaptırılarak hafif dehidrasyon oluşturuldu. Hidrasyon/Dehidrasyon durumunu belirlemek için idrar rengi, renk skalasından belirlendi. Ayrıca vücut ağırlığı değişimleri kullanıldı. Hidrasyon ve Hafif dehidrasyon durumunda çocuklara, Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik Testi (BOT-2) ve d2 dikkat testi uygulandı. SPSS paket programda farklılıkları belirlemek için Repeated Measures ANOVA testi, anlamlı sonuçlar bulunduğunda ikinci seviye olarak Bonferroni post-hoc testi yapıldı. Hidrasyonlu/Dehidrasyonlu gruplar ayrı ayrı incelendiğinde İnce Motor Beceri Hassaslığı, İnce Motor Beceri Bütünleşmesi, El Hüneri ve Çift Yönlü Koordinasyon, Denge, Koşma hızı ve Çeviklik, El kol koordinasyonu, Güç ve BOT-2 Toplam ön-sontest karşılaştırılmasında anlamlı fark tespit edilemedi (p>0.05). Bilişsel performans yönünden Odaklanmış Dikkat, İşlem Hızı, Doğruluk, Konsantrasyon Performansı ve Dikkat Süresiaçısından her iki grupta anlamlı düşüşler tespit edildi (p<0.05). Sonuç olarak hafif dehidrasyon çocuklarda öğrenme için gerekli bilişsel performansını tehlikeye attı. Ancak motor beceriler hafif dehidrasyondan etkilenmedi.