Çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerde bronkopulmoner displazi sıklığı ve trombosit kitle indeksi ile ilişkisi

Doğum ağırlığı 1500 gramın altında olan, 32. gebelik haftasından önce doğan prematüre bebeklerde, retrospektif olarak, bronkopulmoner displazi (BPD) gelişimi ile trombosit kitle indeksi (TKİ) ve diğer hematolojik parametreler (ortalama trombosit hacmi, trombosit, nötrofil, lökosit, eozinofil ve monosit sayıları) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Patent duktus arteriyozus (PDA), prematür retinopatisi (ROP), respiratuvar distres sendromu (RDS) ve sepsis varlığının BPD ile ilişkisi araştırıldı. Çalışmaya gestasyonel yaşı 32 haftanın altına ve doğum ağırlığı 1500 gramdan az olan, 2020-2024 yılları arasında takip edilen toplam 141 prematüre bebek dahil edildi. Doğumda ve takip sürecinde alınan laboratuvar sonuçları (tam kan sayımı, biyokimya) ile bebeklerin demografik ve klinik verileri retrospektif olarak toplandı. Her bebek için yenidoğan dönemindeki trombosit sayısı, MPV ve TKİ (trombosit sayısı × MPV ile hesaplanan) değerleri kaydedildi. Eşlik eden PDA, RDS, ROP, BPD ve sepsis gibi komplikasyonlar kayıt altına alındı. BPD tanısı, Jobe ve Bancalari'nin tanımladığı kriterlere göre (36. hafta postmenstrüel yaştaki oksijen gereksinimine dayanarak) konuldu ve BPD'nin şiddeti ek oksijen ihtiyacına göre hafif, orta, ağır olarak sınıflandırıldı. Bebekler BPD gelişip gelişmemesine ve BPD'nin şiddetine göre gruplandırılarak, hematolojik parametreler gruplar arasında karşılaştırıldı. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi; p<0,05 anlamlı kabul edildi. Parametrik olmayan testler, ki-kare testi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile istatistik değerlendirmeler yapıldı. Dahil edilen bebeklerin önemli bir bölümünde BPD gelişti. BPD gelişen bebeklerde erken dönem (özellikle beşinci gün) trombosit sayıları ve TKİ 109 değerleri, BPD gelişmeyenlere kıyasla anlamlı derecede düşüktü (p<0,05). Ayrıca, BPD'si daha ağır olan bebeklerde trombosit sayısı ve TKİ değerlerinin zaman içinde giderek daha düşük seyrettiği ve BPD evrelerine göre bu parametrelerin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptandı. Buna karşın, MPV değerlerinin BPD gelişimi veya hastalığın şiddeti ile anlamlı bir ilişki göstermediği belirlendi (p>0,05). Trombosit kitle indeksi, çok düşük doğum ağırlıklı prematüre bebeklerde BPD'nin tanısal sürecinde öngörüye katkı sağlayabilecek bir belirteç olarak görülmektedir. TKİ ve trombosit sayısındaki belirgin farklılıklar, risk altındaki bebeklerin erken dönemde saptanmasında bu göstergelerin faydalı olabileceğine işaret etmektedir. Böylece TKİ takibinin prematüre bebeklerde BPD risk değerlendirmesinde klinik kararlara yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada ayrıca MPV'nin BPD için prediktif bir değer taşımadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bronkopulmoner displazi, prematürite, trombosit kitle indeksi, ortalama trombosit hacmi, hematolojik belirteçler