Çok fonksiyona dönüşebilen eylemlere yardımcı araçların konut tasarımında mekan büyüklüğüne etkisi

Konutlar, insanların içinde yaşamsal faliyetlerini sürdürdükleri yaşamlarının önemli bir kısmını geçirdikleri tek ya da birden fazla katlı olarak konumlanan yapılardır. Farklı ihtiyaçlara uygun mekanlar, sabit mobilya ve araçların kullanımı yerine, birçok fonksiyona dönüşebilen eylemlere yardımcı araçlar ile daha da etkin olarak sağlanabilir. Burada "eylemlere yardımcı araçlar" kavramıyla mekanlarda kullanılan sabit ya da hareketli tüm eşyalar, ve mobilyalar tanımlanmaktadır. Birden fazla fonksiyona dönüşebilen tasarımdaki yardımcı araçlar, kullanıcının eylem-mekan-araç ilişkisini pratikleştirerek, kullanılmayan atıl mekanları kullanabilir hale getirip, mekandan kazanç sağlayacaktır. Konutların mekansal büyüklüğü; kullanıcının çağımızdaki farklı yaşamları, sosyolojik faktörler, çekirdek aile, tek kişilik yaşamlar, yoğun iş hayatı, taşınma zorluğu, ekonomik nedenler ve kültürel statü gibi bir çok faktöre bağlı olarak değişmektedir. Bu bağlamda, günümüz ve geleceğin konutlarının mekan kullanımları, dönüşümlü işlevsellikteki eylemlere yardımcı araçlar sayesinde, önceki konut tasarımlarına göre, farklılaşmaktadır. Tezde, literatür araştırmalarına da dayanarak, dönüşebilen eylemlere yardımcı araçların kullanabilirlik kriterleri belirlenmiş, bu araçların mekandaki çok fonksiyonlu dağılımı da Tablelar ve şekillerle açıklanmıştır. Çeşitli uygulama örnekleri araştırılarak mevcut bir konut yerleşim alanındaki dört farklı konut tipinde çok fonksiyonlu eylemlere yardımcı araçların, amaca uygun kullanılması ile çok ve tek fonksiyonlu araç kullanımlarının getirdiği mekansal farklılıklar vurgulanmış, alan tasarrufu ön plana çıkarılmıştır. Planların, çok fonksiyonlu mekanlara dönüşüm Tableları ve fonksiyon şemaları yoluyla, incelenen örnek konut tipleri ve sayıları üzerinden hesaplanan alan büyüklüklerindeki azalma belirlenip, çok fonksiyonlu araçların, konut yaşam alanlarını esnek mekan haline getirerek, mekan büyüklüklerinde daha rasyonel ve tasarruflu kullanım sağladığı ortaya konmuştur.