Routing and inventory loading problem for heterogeneous vehicle fleet with compartments

Bu tezde çok kompartmanlı heterojen araç filolu dağıtım problemlerinde karışmayan ürünlere odaklanılmıştır. Müşterilerden gelen farklı tipteki ürün taleplerini karşılamak için en az lojistik maliyeti esas alınarak kompartmanlarda karışmayacak bir şekilde dağıtım planı hazırlanmaktadır. Lojistik maliyeti olarak; birim periyottaki katedilen uzaklık miktarlarının toplamı alındığından; amaç fonksiyonu hem rotalama hem de envanter yükleme probleminin birleşimi şeklindedir. Araç Rotalama Problemi (ARP) ve varyantları geniş bir literatüre sahip olduğu halde, Çok Kompartmanlı Heterojen Filo Rotalama Problemi alanı hâla araştırmaya açıktır. Tez kapsamında ele alınan problem iki ayrı NP-Zor problemin birleşimi olduğundan kapsamlı bir matematiksel model önerilmiştir. Oluşturulan model sayesinde her bir araç için en kısa rotalama hesaplanırken aynı zamanda birim periyottaki teslimat sayısını en aza indirgemeye çalışmaktadır. Envanterlerin araçların kompartmanlara atanması ve araçların rotalanması için iki aşamalı bir yaklaşım önermekteyiz. İki aşamalı çözüm yaklaşımımızda kümeleme metotları, rotalama ve yükleme için geliştirilen sezgisel algoritmalar ve küme bölme problemi birlikte kullanılmıştır. Matematiksel modelin performanslarını test etmek için sayısal deney hazırlanmıştır. Küçük ölçekli problem örnekleri için iki aşamalı geliştirilen sezgisel yöntem sayesinde küçük ölçekli problemler için optimal sonuçları matematiksel modelden daha hızlı bir şekilde bulduğu görülmüştür. Büyük ölçekli problem için matematiksel model çözüm verememektedir. Bu yüzden literatürde heterojen filolar için kullanılan Tabu Arama metodolojisi uygulanmış ve iki yaklaşımın performansları test edilmiştir. Gıda, yakıt, canlı hayvan veya kimyasal ürün sevkiyat planlaması yapan şirketler için; önerilen algoritma, hızlı ve kaliteli sonuçlar üretmektedir.