Analitik kırılganlık fonksiyonlarının türetilmesinde yapısal yaşlanmanın dikkate alınması

Bu çalışma, Türkiye'de baskın yapı tipi olan moment aktaran çerçeve tipi betonarme binalar için türetilen analitik kırılganlık eğrileri üzerindeki yapısal malzemelerin korozyonunun yol açtığı yaşlanma etkilerini araştırmaktadır. İlk olarak, İstanbul'da bulunan ve 1962 ile 2004 yılları arasında inşa edilmiş farklı yapısal plan ve bina yüksekliğine sahip olan 175 binanın malzeme incelemesi yerinde ve laboratuvarda yapılan değerlendirmelerin sonuçlarından korozyonun seviyesi ve yapısal elemanlardaki dağılımı anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu korozyon seviyesi ve oluşma şekli daha sonrasında deneysel olarak bulunan sonuçlar ile literatürdeki öneriler doğrultusunda malzemelerin mekanik ve yapısal modelleri değiştirilerek yapısal analizlerde kullanılmıştır. Bu amaç için, az ve orta katlı binaların sonlu eleman modelleri Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nin 1975, 1997, ve 2018 versiyonları kullanılarak tasarlanmıştır. Yaşlanmış ve yaşlanmamış binaların incelenmesi ise İstanbul'daki deprem tehlike seviyesi düşünülerek seçilen ve ölçeklendirilen deprem ivme kayıtları altında doğrusal olmayan dinamik analizler ile yapılmıştır. Kırılganlık eğrilerini elde etmek için ise çoklu şerit analizi ve maksimum olasılık yöntemi uygulanmıştır. Sonuçlar, korozyon etkileri ile yaşlandırılmış yapıların yapısal kapasitelerinde önemli azalma göstermektedir, ve bu durum türetilen kırılganlık eğrilerinde yaşlanmış yapılar için daha yüksek hasar tahminleri vermiştir.