COVİD-19 Pandemi Sürecinde Yetişkin Kadınlarda Gece Yeme Sendromu Durumunun ve Uyku Kalitesinin Obezite ve Antropometrik Ölçümler Üzerindeki Etkisi

ÖZ: Bu araştırma kadınlarda gece yeme sendromu (GYS) ve uyku kalitesinin (UK), obezite ve antropometrik ölçümler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca bu araştırmada kadınlarda enerji/gün alımı, Duygusal Yeme (DY) ve Kontrolsüz Yeme (KY) davranışları ile GYS ve UK arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi de planlanmıştır. Araştırma Koronavirüs Hastalığı 2019 pandemi döneminde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetin‟de yaşayan 19-55 yaş arasındaki 300 sağlıklı kadın ile yürtülmüştür. Araştırmada GYS‟nun değerlendirilebilmesi için Gece Yeme Anketi (GYA), UK‟nin saptanması için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), yeme davranışını saptamak amacı ile Üç Faktörlü Yeme Anketi (TFEQR18) ve beslenme durumunun değerlendirilmesi için geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmada toplanan tüm veriler, araştırmacı tarafından teke tek görüşme metodu ve yüz yüze anket yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Katılımcıların ortalama GYA ve PUKİ puanı sırasıyla; 11.0±7.71 ve 4.2±2.20 olarak bulunmuştur. Kadınların %6.3‟ünde GYS‟na rastlanırken, %22.5‟i kötü UK‟ne sahiptir. Kadınlarda, ortalama enerji/gün alımları, vücut ağırlığı, Vücut Kütle İndeksi (VKİ) ve bel çevresi (BÇ) sırasıyla; GYS‟lularda 2044.6±358.9kkal; 74.1±16.0kg; 28.2±5.8kg/m²; 83.1±11.9cm, GYS olmayanlarda;1763.3±354.1kkal; 72.2±15.7kg; 26.7±5.8kg/m²; 80.8±10.4cm şeklinde bulunmuş ve GYS‟lularda daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (p≤0,05). Ortalama alınan enerji/gün, VKİ ve antropometrik ölçümler, iyi ve kötü UK‟ne sahip olanlar arasında benzer olarak bulunmuştur (p>0,05). TFEQ-R18 alt boyutlarından “Kontrolsüz yeme (KY) ve Duygusal yeme (DY)” puanları arttıkça, katılımcıların enerji/gün alımlarının arttığı (sırasıyla, p:0.002; r:0.619 ve p:0.001; r:0.819) gözlemlenmiştir. Ortalama KY ve DY puanları sırasıyla GYS‟lularda; 6.4±2.9; 4.0±2.07, GYS olmayanlarda;11.2±5.63; 8.0±4.28 şeklinde elde edilmiş ve GYS‟lularda anlamlı ölçüde yüksek olduğu belirlenmiştir (p≤0,05). İyi ve kötü UK‟ne sahip kadınların ise “KY ve DY” puanları benzer olarak bulunmuştur (p>0,05). Sonuç olarak, GYS‟lularda KY ve DY davranışlarının enerji/gün alımını değiştirerek vücut ağırlığı, VKİ ve BÇ değerlerini etkilediği sonucuna varılmıştır. UK‟nin ise kadınlarda yeme davranışı, enerji/gün alımı, VKİ ve antropometrik ölçümler üzerinde etkisinin olmadığı belirlenmiştir. GYS ve UK‟nin obeziteye etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için randomize kontrollü çalışmaların yapılması önerilmektedir.