Türk inşaat sektöründe kamu-özel işbirliği (KÖİ) projeleri için krıtik başarı faktörleri

Kamu Özel Ortaklığı (KÖİ), kamu hizmetlerinin sağlanmasında önemli bir tedarik yöntemi olarak hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde gelişmiştir. KÖİler hizmet sözleşmesi ortaklıkları, finansal kiralama sözleşmeleri, kamu özel ortak girişimleri, imtiyaz sözleşmeleri ve özelleştirme olmak üzere beş ana modelde sınıflandırılabilir. İnşaat sektörü imtiyaz sözleşmelerinde, özel sektör yapı tasarımı , finansmanı ve kamu varlıklarının işletilmesinden sorumludur. Çalışma kamu projelerinin temininde KÖİ projelerin başarıyla tamamlanmasına katkıda bulunan kritik başarı faktörlerini (KBF) belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu sebeple hem özel sektör hem de kamu katılımcılarına yönelik bir anket formu tasarlanmıştır. Anket üç bölümden oluşmaktadır; ilk iki bölüm genel bilgiler ve KBF'ler, üçüncü bölümü ise projeye özel sorular içermektedir. Gönderilen 365 anketten seksen iki tanesine geçerli yanıt verilmiştir. Toplanan verilere dayanarak, Türkiye'deki KÖİ inşaat projeleri için 23 potansiyel KBF'lerin bağıl önemi incelenmiştir. Sonuçlar en önemli üç faktörün 'uygun yasal çerçeve', 'ayrıntılı/anlaşılır proje tanımlama' ve 'kapsamlı, akılcı maliyet-fayda analizi' olduğunu göstermektedir. faktör analizi 23 KBF için uygun grup başlıklarının: proje finansmanı, proje yönetimi, operasyonel faktörler, satın alma ve örgütsel faktörler olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, bazı yasal ve bürokratik problemleri çözerek KÖİ projelerini müteahhitler ve finansörler için daha cazip hale getirmesi için kamu kurumlarını/Türk hükümetini etkileyebilir. Böylece, kamu sektörü tamamen kar getirmeyen kamu hizmetlerine yoğunlaşır ve kaynakların sınırlı olmasından dolayı gerçekleştiremediği kamu yatırımlarını özel sektör kısa sürede gerçekleştirebilir. Özel sektör açısından, bu yolla iş alanlarını genişletebilir ve yeni tecrübeler edinebilir. Ayrıca, analiz sonuçları müteahhitlere güçlü ve zayıf oldukları noktalar hakkında fikir vererek gerekli adımları atmalarını sağlayabilir.