Cumhuriyet dönemi eğitim politikalarının Ağrı iline olan yansımaları (1923-1960)

Gazi Mustafa Kemal Paşa liderliğinde Anadolu halkının topyekûn katılımıyla gerçekleştirilen Milli Mücadele hareketinin başarıya ulaşmasının ardından 29 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Cumhuriyet rejiminin ilelebet payidar kalması için toplumun kalkınması siyasi, sosyal ve ekonomik atılımlar dışında ancak eğitim ile mümkün olabilirdi. Okuryazar oranının %10'u bulduğu bir toplumda ilk önce okuryazar oranını yükseltmek amaçlı reformlar gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte eğitimi ülkenin en ücra köşesine kadar yaygınlaştırma politikası takip edilmiştir. Cumhuriyet dönemi (1923-1960) eğitim politikalarının uygulanmaya çalışıldığı Doğu vilayetlerinden biri de Ağrı'dır. Ağrı, Cumhuriyet'ten önce eğitim alanında nicel ve nitel olarak gerilerde olup, toplumun %90'nından fazlası okuryazar değildi. Cumhuriyet döneminde Ağrı'da 1924'te ilkokul, 1934'te Ortaokul, 1953'te lise açılmıştır. Ağrı'da kurulan mesleki ve teknik eğitim kurumları ile ilin ihtiyaç duyduğu alanlarda kalifiye eleman yetiştirilmiştir. İlde kurulan eğitim kurumları Ağrı'nın sosyo-kültürel ve ekonomi dokusunu desteklemiştir. Doğu'nun en ücra illerinden biri olan Ağrı'ya eğitime dönük yatırım ve sosyal yardımlaşmalar ile Ağrı'da kültürel atmosfer geliştirilmiştir. "Cumhuriyet Dönemi Eğitim Politikalarının Ağrı İline olan Yansımaları (1923-1960)" adlı bu tez çalışması, Giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Bu çalışma, Cumhuriyet'in ilan yılı olan 1923'ten Demokrat Parti (DP) iktidarının son bulduğu 1960 yılına kadar geçen süre zarfındaki eğitim politikalarının Ağrı iline olan yansımalarını ortaya çıkarmak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi belgeleri, TUİK istatistikleri, TBMM Zabıt Cerideleri ve ulusal ve yerel basın haberlerinin yanı sıra konu ile ilgili temel kaynaklardan istifade edilmiştir. Bu çalışma nitel bir çalışma olup, veriler doküman analizi tekniği kullanılarak elde edilmiştir.