Cumhuriyet dönemi faiz politikaları (1923-1938)

Bu araştırmada, Erken Cumhuriyet Döneminde (1923-1938) Türkiye'de faiz olgusunun toplumsal, hukuki ve ekonomik boyutları incelenmiştir. Çalışmada, özellikle yüksek faiz oranlarının ekonomik ve sosyal hayatta yarattığı olumsuzluklar çerçevesinde devletin faiz politikalarına doğrudan müdahalesi ele alınmıştır. Bu kapsamda, devletin ekonomik düzenlemeleri, faiz piyasasını denetleme çabaları ve toplumsal sonuçları ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Osmanlı'dan devralınan 1887 tarihli Murabaha Nizamnamesi ile 1926 tarihli Borçlar ve Ticaret Kanunları ve 1933 tarihli Ödünç Para Verme İşleri Kanunu, faiz uygulamalarının tarihsel sürekliliğini ve dönüşümünü anlamada temel hukuki çerçeveyi oluşturmuştur. Bu düzenlemeler, faiz oranlarının sınırlandırılması ve yüksek faizlerin toplumsal etkilerinin kontrol altına alınmasına yönelik olarak Erken Cumhuriyet Döneminde önemli bir rol oynamıştır. Araştırmada başlıca kaynak olarak arşiv belgeleri, Resmî Gazete, Zabıt Cerideleri, dönemin gazeteleri ve Erken Cumhuriyet dönemi eserleri kullanılmış; bu materyaller devlet müdahalesinin etkilerini analiz etmek için temel verileri sağlamıştır. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan süreçte faiz uygulamalarında keskin bir kopuştan ziyade süreklilik gözlemlenmektedir. Faiz yalnızca ekonomik bir araç olmayıp, ahlaki, hukuki ve ideolojik boyutlarıyla toplumsal ilişkiler ve devletin düzenleme mekanizmalarıyla doğrudan bağlantılı bir olgu olarak şekillenmiştir. Bu çalışma, faiz olgusunu ekonomik işlevinin ötesinde, hukuki düzenlemeler, toplumsal dengeler ve siyasal tercihlerin yön verdiği çok boyutlu bir olgu olarak ele almıştır.