Probabilistic risk assessment of offshore blowouts

Kuyu patlaması (blowout), sondaj sırasında yeraltı sıvılarının kontrolsüz olarak yüzeye püskürmesidir. Bu patlamaların insan sağlığına, çevreye ve ekonomiye yıkıcı etkileri vardır. Patlamalara pek çok farklı unsurun sebep olması, bu durumun tahmin edilmesini ve önlem alınmasını zorlaştırmaktadır. En büyük risk kaynağı, hatasız çalışması ve patlamaları önlemesi beklenen kuyu güvenlik sistemidir. Hata Ağacı Analizi (HAA), güvenlik sistemi arıza nedenelerini ve sistemin her bir öğesinin arızaya etkisini değerlendirmede kullanılan grafiksel bir yöntemdir. Bu çalışmada, deniz sondajı sırasında olabilecek patlamalar için Bayes Ağı (BA) üstüne kurulu bir HAA modeli geliştirilmiştir. Temelinde Bayes Ağı olan bu model, güvenlik sistemi arıza olasılığı ve yeraltı kayaç mayi basınçlarındaki belirsizlikleri de gözeterekten, kuyu patlamalarının Olasılık Bazlı Risk Değerlendirmesi (OBRD) için kullanılmıştır. Taranan kaynakçalardan görülebildiği kadarıyla, yaygın olarak bilinen güvenlik bariyerlerinin tümü ilk kez bu çalışmada bir arada incelenmiştir. Patlamanın ana nedenleri HAA ile saptandıktan sonra, "önem ölçütleri" bazında değerlendirilerek OBRD gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre, patlamaların ana kaynağı güvenlik sistemini izlerken oluşan operatör hatalarıdır. Patlamaların ikinci derecede sebebi, aşırı basınçlı katmanların kesin olarak tespit edilememesidir. Kuyu koruma borusu (casing) arızasının patlamaya üçüncü derecede sebep olduğu bulunmuştur.