Deprem konusunun öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarından olan afet eğitim merkezi ziyareti ile desteklenmiş öğretimin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin deprem farkındalıklarına ve bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesi

Teknolojinin gelişmesi ve toplumsal ihtiyaçların farklılaşması, öğrenmenin kalıcı hale gelebilmesi için okul dışı öğrenme ortamlarının eğitim süreçlerine dâhil edilmesini gerekli kılmaktadır. Doğal afetler, özellikle depremler, ülkemizde ciddi can ve mal kayıplarına yol açan en önemli risklerden biridir. Bu nedenle bireylerde küçük yaşlardan itibaren afet bilinci ve farkındalığı kazandırılması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, okul dışı öğrenme ortamı ile desteklenen öğretimin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin deprem bilgi ve farkındalık düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırma kapsamında Bursa Afet Eğitim Merkezine bir gezi planlanmış ve uygulama, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Bursa ili Yıldırım ilçesinde bulunan bir imam hatip ortaokulunda öğrenim gören 26 erkek öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada karma yöntem benimsenmiştir. Nicel boyutta ön test–son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel boyutta ise yapılandırılmış yazılı görüşme soruları gezi öncesinde ve sonrasında öğrencilere uygulanmış ve yazılı yanıtlar alınmıştır. Nicel veriler PSPP ve Python programları ile analiz edilmiş; nitel veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, uygulama sonrasında öğrencilerin genel deprem bilgi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğunu göstermektedir. Ancak öğrencilerin deprem öncesi, sırası ve sonrasına ilişkin bilgi düzeylerinde anlamlı bir farklılaşma bulunmamıştır. Nitel bulgular ise öğrencilerin okul dışı öğrenme ortamlarının fen derslerinin anlaşılmasını kolaylaştırdığını, öğrenmeyi eğlenceli ve kalıcı hale getirdiğini düşündüklerini ortaya koymaktadır. Gezi sonrasında öğrenciler, yanlış bilgilerini düzelttiklerini, konuyu daha ilgi çekici bulduklarını ve bu tür etkinliklerin öğrenmelerini derinleştirdiğini ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, okul dışı öğrenme ortamları ile desteklenen öğretimin deprem konusunun öğretiminde etkili bir yaklaşım olabileceği ve öğrencilerin afet bilinci geliştirmesinde önemli bir katkı sağlayabileceği belirlenmiştir.