Derece 1 kondrosarkom ve enkondrom ayırıcı tanısında periostin ve PEG10 biyobelirteçlerinin yeri

Giriş ve Amaç: Kondrosarkom (KS), primer malign kemik tümörleri arasında osteosarkomdan sonra en sık görülen tümördür. Klasik, berrak hücreli, periosteal, mezenkimal ve dediferansiye olmak üzere beş alt gruba ayrılır. Bunlar arasında klasik KS %90 oranında görülür. Klasik KS histolojik olarak üç dereceye ayrılır. Histomorfolojik olarak derece 2 ve 3'ü tanımak nispeten daha kolayken derece 1 KS'nin enkondromdan tek başına histopatolojik olarak ayrımı genellikle zor ve bazen de imkânsızdır. Enkondrom, kemiğin benign bir tümörü olup tedavisi genellikle takip iken, derece 1 KS'nin tedavisi güvenli cerrahi sınırlar ile eksizyondur. Tedavi ve prognozları farklı olan iki tümörün literatürde güven ile ayrımını sağlayacak immünohistokimyasal bir belirteç mevcut değildir. Biz bu çalışma ile bölümümüzde son 16 yıl içinde derece 1 KS ve enkondrom tanısı almış olguların ayrımında periostin ve PEG10 immünohistokimyasal belirteçlerinin ayırıcı tanıdaki yeri değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: 2005-2021 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda enkondrom ve derece 1 KS tanısı almış tüm olgular çalışmaya dahil edildi. Olgulara ait hematoksilen-eozin kesitler yeniden değerlendirilerek tanılar teyit edildi. Değerlendirmede 2020 DSÖ sınıflaması esas alındı. Tamponlanmış nötral formalinde tespit edilmiş ve parafinde bloklanmış dokulardan 4 mikron kalınlığındaki kesitler pozitif şarjlı lamlara (Menzel, Superfrost Plus Slides) alındı. Deparafinize edilen kesitlere anti-periostin antikor (ABCAM/ab215199) ve anti-PEG 10 antikorları (ABCAM/ab215035) ile otomatik boyama cihazında (Ventana Benchmark LT) immünohistokimyasal boyama yapıldı. İstatistiksel değerlendirmeler bilgisayar ortamında SPSS programı ile yapıldı. Elde edilen veriler, literatür ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 91 enkondrom olgusunun 50'si kadın ve 41'i erkek; 27 derece 1 KS olgusunun 10'u kadın ve 17'si erkek idi. Enkondromda en sık yerleşim yeri el-falanks, derece 1 KS'de ise humerus idi. Takibi yapılan 34 enkondrom olgusunun sadece 1 tanesinde; 14 derece 1 KS olgusunun 4'ünde nüks izlendi. PEG10 ve periostin ile 91 adet enkonrom ve 27 adet derece 1 KS olgusuna yapılan immünohistokimyasal çalışmada boyanma izlenmedi. Sonuç: Preanalitik aşamada olabilecek teknik sorunların minimalize edilmesine ve analitik aşamada antijen kazanımı adına başvurulan çeşitli teknikler kullanılmasına rağmen immünohistokimyasal çalışmalarda enkondrom ya da derece 1 KS olgularında periostin ya da PEG10 ile boyanma izlenmedi. Bu aşamada en azından çalışmamızda kullanılan klonlar ile, periostin ve PEG10 antikorlarının enkondrom ve KS ayrımında yararlı olmadığı sonucuna varıldı.