Derin betonarme kirişlerin elastik ötesi davranışının modellenmesi

Betonarme derin kirişler, yapı mühendisliği uygulamalarında önemli ölçüde ilgi gören bir konudur. Literatürde, Kong ve ark. (1970)'nın deneysel çalışmaları ve son yıllarda çok sayıda deneysel çalışma ile ifade edilen kesme dayanımının baskın olduğu betonarme derin kirişlerin davranışını incelemeye güçlü bir ilgi vardır. Derin kirişler transfer kirişleri, temel kazık başlıkları ve temel duvarları gibi yük dağıtım elemanları olarak birçok yapıda kullanılmaktadır. Derin kirişlerde kompleks gerilme dağılımı olması nedeniyle geleneksel kirişlerden farklı tasarım kriterleri gerektirmektedir. Literatürde derin kiriş tasarımı ve analizi için basınç ve çekme çubuk yöntemi (STM) ya da sonlu elemanlar analizi kullanılmaktadır. Ancak incelen yönetmeliklerde net bir çözüm yönteminin bulunmadığı ve ortak bir çözüm yönteminin kullanılmadığı gözlemlenmektedir. Bu çalışmada; Rogowski ve ark., (1983) tarafından test edilmiş tek ve çift açıklıklı derin kirişlerin kompleks sonlu elemanlar yöntemiyle birebir modellenmesinin yapılarak kompleks ve doğrusal olmayan elastik ötesi davranışının simüle edilmesi amaçlanmış, test verileriyle doğrulanmış sayısal modellerin elde edilmesi neticesinde deneysel olarak ölçülmesi maliyetli, zor veya mümkün olmayan verilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, dört farklı beton malzeme modeli kullanılarak derin kirişlerin davranışı incelenmiş ve uygun malzeme modelinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Deneysel olarak doğrulanmış sayısal modeller, farklı geometri ve malzeme parametrelerine sahip kirişlerin modellenmesinde referans alınabileceği gibi teknik altyapı, yüksek maliyet ve zaman gerektiren deneysel çalışmalar için uygun bir alternatif sunmaktadır.