Canlı kanser hücrelerinde karbonilasyon işaretlenmesi için biyoortogonal floresan probe sentezi

Oksidatif stres, reaktif oksijen türlerinin canlı hücreler, dokular ve organlarda oluşturduğu hasar olarak bilinir. Nörodejeneratif hastalıklar ve diyabetle birlikte, tümör gelişim ve ilerlemesine neden olan serbest radikaller hemen hemen tüm kanser türlerinde yüksek düzeyde bulunmaktadır. Reaktif oksijen türleri kanser hücrelerinde çoğalma, gelişim ve ölüm gibi durumları kontrol eder, bu nedenle serbest radikallerin özgün hedef olarak kullanılması kanser hücrelerinin ölümünü tetikleyebilir. Bu tezde, oksidatif stresse bağlı gelişen protein karbonilasyonunun, hücre içerisine verilen özgün biyoortogonal floresan moleküller ile görüntülenmesi amaçlanmıştır. Oksidatif stres sonucu biyomoleküllerde oluşan karbonilasyonun, biyoortogonal işaretlenmesi, kanserin agresifliğinin belirlenmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda sentezlenen hidrazin ve amin bazlı moleküllülerin spektroskopik özellikleri karakterize edilmiştir. Nükleofilik yapıları nedeniyle hidrazin veya amin bazlı floroforlar, canlı hücrelerde bulunan karbonil gruplar ile hızlı hydrazone veya imin reaksiyonu gerçekleştirirler ve bu reaksiyon hızı, kanser hücre hatlarına göre farklılık göstermektedir. Buna bağlı olarak hidrazin bazlı 2-Hidrazin 5-Nitrofenol molekülünün karbonil gruplar ile reaksiyona girmesiyle spektroskopik değişime uğrayarak hidrazon oluşturur. Bu çalışmada, oksidatif stres düzeyine bağlı olarak hücre içerisinde değişiklik gösteren floresan yoğunluk miktarları, ACHN ve A498 kanser hücre hatlarının metastatik özelliklerinin ayırt edilmesinde kullanılmıştır. Hücrelerde oksidatif stres H2O2 ile indüklendiğinde, A498 hücresinde ACHN hücresine kıyasla daha fazla protein karbonilasyonu gerçekleştiği tespit edilmiştir. Diğer yandan, hücreler serum açlığına sokularak oksidatif stres uyarıldığında protein karbonilasyonu seviyesinin metastatik ACHN hücrelerinde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Tez kapsamına geliştirilen 2-Hidrazin 5-Nitrofenol molekülü kanserin tespitinde ve kanserin moleküler evrelerinin belirlenmesinde kullanılabilecek belirteç boya niteliği taşımaktadır.