Determinizm ve indeterminizm tartışmaları bağlamında yapay zeka ve insanın özgürlüğü

Bu çalışmanın amacı özgür iradenin insana ve yapay zekaya yüklediği anlamı ve özgür iradenin yapay zekâyla ilişkisini tespit etmektir. Ayrıca problemin açmazlarına yönelik daha kapsayıcı bir perspektif geliştirilebileceğini göstermektir. Yapay özgür iradeye geçmeden önce zekânın ve yapay zekânın tanımını ve tarihçesi incelendi. Daha sonra felsefenin en eski problemlerinden biri olan özgür irade probleminin mahiyeti hakkında bilgi verildi. Bunu yaparken hem çalışmanın sınırları çerçevesinde kalarak hem de teze katkı sağlaması açısından determinizm, bağdaşırcılık ve indeterminizm anlayışlarına yer verildi. Her bir anlayışın içindeki çözüm önerileri, determinizm ve indeterminizm tartışmaları bağlamında özgür irade problemine yönelik tutumlarına göre sınıflandırılmaktadırlar. Bununla birlikte bilim ve teknolojinin gelişmesine bağlı olarak yapay zekâ önemli bir çalışma alanı haline gelmiştir. Yapay zekâ, insan zihninin bilişsel yeteneklerinin özellikle özgür irade gibi insani yetisinin yapay bir sistemde oluşturulmasını hedeflemektedir. Bu hedeften hareketle çalışmanın asıl konusunu yapay zekâ özgür iradeye sahip olabilir mi? sorusu teşkil etti. Çalışmanın sonucunda yapay zekâ ve özgür irade hakkında genel bir kanaate vardıktan sonra yapay zekânın özgür iradeye sahip olduğu varsayılacaksa bile bunun en yakın yolunun indeterminizminin evrende yer açtığı olasılıklar ilkesiyle mümkün olabileceği sonucuna vardık. Anahtar Kelimeler: Özgür İrade, Sorumluluk, Determinizm, İndeterminizm, Yapay Zekâ